Giữ 'báu vật' cho Cao Sơn

Giữ 'báu vật' cho Cao Sơn
Trên độ cao 1.200 m so với mực nước biển, xã Cao Sơn (Mường Khương) bốn mùa mây phủ, khí hậu mát lành rất phù hợp phát triển các loại cây ăn quả ôn đới như đào, mận, lê… Ở vùng cao này, có một loại mận đặc sản nức tiếng thơm ngon, người dân địa phương gọi là “Chí khơ”, còn người vùng thấp lên đây gọi là mận hậu Cao Sơn. Chí khơ được người dân trồng trong vườn nhà, gìn giữ như “báu vật” và giờ đây đang là cây trồng giúp họ làm giàu.

Tôi biết Chí khơ trong một lần tình cờ lên xã Cao Sơn công tác. Anh bạn cùng quê là giáo viên của Trường Tiểu học Cao Sơn giới thiệu và mời tôi thưởng thức một loại trái cây, mà theo anh là “độc nhất mận”. Loại mận này quả to, vỏ xanh, hơi ngả vàng khi chín, mùi vị thơm ngon, hấp dẫn.

Giữ 'báu vật' cho Cao Sơn ảnh 1
Mận hậu Cao Sơn thơm ngon nức tiếng

Quả thực, khi nghe anh quảng cáo, tôi chẳng mấy tin, mọi ngờ vực chỉ được xóa tan khi tôi thưởng thức trái mận đầu tiên. Vị ngọt của loại mận này rất thanh, không quá gắt và hoàn toàn không có vị chua; hạt mận cũng không dính vào thịt quả như những giống mận khác. Đúng như người bạn ví von: Ăn một quả mận mà như muốn “nuốt theo cả lưỡi”.

Tôi định bụng mua vài kg mang về biếu người thân, bạn bè để thưởng thức nhưng anh bạn bảo: “Chú lên muộn rồi, giờ là cuối mùa mận, biết chú lên chơi, tôi phải vào thôn cả buổi chiều mới kiếm được vài quả cho chú ăn thử. Mận này chín rộ trong 1 tuần là hết, người ta thường phải đặt mua từ trước, vì thế đến mùa thu hoạch vẫn khó mua. Hẹn chú mùa mận năm sau lên đây thưởng thức và mua về làm quà. Mận chín, tôi sẽ gọi”.

Từ lời hứa với anh, hơn thế là mong muốn tìm hiểu kỹ hơn về giống mận quý này nên chẳng đợi, tôi đã trở lại Cao Sơn trong mùa mận mới khi trái vẫn còn xanh.

Lần này, bạn đồng hành của tôi là nữ cán bộ khuyến nông xã tên là Châu. Theo chị Châu, mận hậu Cao Sơn được trồng nhiều nhất ở thôn Ngải Phóng Chồ - thôn cao nhất xã, một phần ở thôn Cao Sơn và một số thôn khác. Đặc biệt, chỉ trồng ở thôn Ngải Phóng Chồ và thôn Cao Sơn, cây mận hậu mới sai quả và chất lượng thơm ngon nhất.

Ngược tuyến đường bê tông dốc đứng, chúng tôi tìm đến nhà ông Thào Seo Páo, nguyên Bí thư Đoàn xã, đồng thời là cán bộ y tế của Phòng khám Đa khoa khu vực Cao Sơn đã về hưu. Ông Páo năm nay 70 tuổi nhưng vẫn khỏe mạnh và nhanh nhẹn lắm. Gia đình ông là một trong những hộ trồng mận hậu lâu đời nhất và giữ được những cây mận có tuổi đời trên 50 năm. Ông Páo gọi đây là cây “mận tổ”, vì từ cây mận này, nhiều cây mận “con” đã ra đời trên mảnh đất này. Đây cũng là những cây mận cho trái ngon nhất.

Vừa dẫn tôi ra vườn mận được rào cẩn thận bằng tre, ông Páo vừa trầm ngâm kể lại quá trình “đấu tranh” với con cháu để đưa cây mận hậu về trồng, rồi việc phá mận trồng cây ngô, cây lúa vì cuộc sống gia đình.

Theo ông Páo, chính ông cũng chẳng biết Chí khơ được trồng ở Cao Sơn từ bao giờ, khi lớn lên, bắt đầu hiểu biết, ông đã thấy mận hậu mọc ở khắp nơi. Nghe các cụ kể lại, giống mận này được một người dân trong thôn lấy tận trên núi cao về trồng. Những cây mận mọc từ khi ông còn bé nay đã già cỗi và chết theo thời gian; cũng có cây bị người dân phá bỏ vì trước đây không mang lại hiệu quả kinh tế.

Để giữ lại những cây mận trong vườn nhà, đã có lúc ông Páo phải sử dụng cái uy của người chồng, người cha trong gia đình, thậm chí đánh đổi cả miếng cơm manh áo của vợ con ông lúc bấy giờ. Những năm tháng ấy, cái đói, cái nghèo cứ bủa vây thôn, bản, khiến không ít cây mận quý phải nằm xuống để nhường chỗ cho nương lúa, nương ngô. Chính vì sự cương quyết của những người như ông Páo mà giống mận ngon tồn tại đến ngày nay. Những cây mận lâu năm ở Cao Sơn bây giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Theo kinh nghiệm của ông Páo, mận hậu Cao Sơn khá “khó tính”, bởi nếu trồng xa nhà quá, hoặc bón nhiều phân cũng đều cho quả không ngon. Mận trồng sẽ không “khó tính” với những người tận tâm và có kinh nghiệm. Cách đây chục năm, 30 cây mận trong vườn nhà ông mỗi năm đều đặn cho thu vài tạ quả ngọt, để ông có chút tiền trang trải thêm cho cuộc sống.

Giữ 'báu vật' cho Cao Sơn ảnh 2
Ông Thào Seo Páo bên gốc mận hậu hơn 50 năm tuổi.

Với niềm tin cây mận có thể giúp gia đình phát triển kinh tế và làm giàu, từ năm 2011, ông Páo đã nhân giống, trồng thêm gần 100 gốc mận, nâng tổng số cây mận gia đình sở hữu lên hơn 100 cây. Với giá bán từ 20 đến 30 nghìn đồng/kg, mỗi năm, gia đình ông thu được vài chục triệu đồng nhờ bán mận quả.

Tuy nhiên, theo ông Páo, khó khăn nhất là việc nhân giống cây mận này phải theo cách thủ công, đó là lấy chồi từ những cây mận già trồng nên tỷ lệ cây sống thấp, nhanh già cỗi và cho sản lượng, chất lượng quả không cao. “Hiện có nhiều hộ trong thôn muốn trồng loại mận để phát triển kinh tế mà không biết lấy giống từ đâu” - ông Páo trăn trở.
Trao đổi với chúng tôi, ông Sùng Sèo, Bí thư Đảng ủy xã Cao Sơn cho biết: “Mận hậu Cao Sơn được người dân địa phương trồng và coi như báu vật từ lâu. Hiện trên địa bàn xã có khoảng 4 ha cây mận hậu, tuy nhiên nhiều cây mận đang có dấu hiệu già cỗi và giảm sút về sản lượng. Chính quyền địa phương rất mong các cấp, ngành chức năng quan tâm đầu tư phục tráng giống mận quý này”.

Ngắm những trái mận đang kỳ đẫy quả trước khi chia tay Cao Sơn, tôi hẹn với Bí thư Đảng ủy xã Sùng Sèo khi nào Chí khơ chín sẽ trở lại vùng đất này!

Về thành phố, mang theo mối “tương tư” về Chí khơ - món quà đặc biệt mà thiên nhiên ban tặng cho Cao Sơn, tôi mong cây mận đặc sản này sẽ được phục tráng và trở thành sản phẩm đặc hữu của rẻo cao này, là cây trồng giúp Cao Sơn phát triển du lịch.
Theo Báo Lào Cai

Có thể bạn quan tâm

Khai mạc Hội chợ thương mại và sản phẩm OCOP tỉnh Phú Thọ năm 2025

Khai mạc Hội chợ thương mại và sản phẩm OCOP tỉnh Phú Thọ năm 2025

Nằm trong chương trình Giỗ Tổ Hùng Vương và Tuần văn hóa du lịch – Đất Tổ 2025, tối 2/4, tại sân vận động Bảo Đà, thành phố Việt Trì, Ban Tổ chức Giỗ tổ Hùng Vương và Tuần văn hóa du lịch – Đất Tổ 2025, Sở Công Thương tỉnh Phú Thọ tổ chức Hội chợ thương mại và sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) tỉnh Phú Thọ năm 2025

Tiền Giang phát triển vùng chuyên canh nuôi nghêu xuất khẩu

Tiền Giang phát triển vùng chuyên canh nuôi nghêu xuất khẩu

Với lợi thế 32 km bờ biển, tỉnh Tiền Giang đã hình thành và phát triển vùng chuyên canh nuôi nghêu trên địa bàn huyện Gò Công Đông có diện tích 2.200 ha, tập trung tại xã Tân Thành, sản lượng khai thác bình quân hàng năm đạt khoảng 20.000 tấn. Nghêu Gò Công có chất lượng tốt, được nhiều người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh ưa chuộng.

Gia Lai phát triển cà phê đặc sản thay vì chỉ xuất khẩu thô

Gia Lai phát triển cà phê đặc sản thay vì chỉ xuất khẩu thô

Hiện nay, Gia Lai sở hữu hơn 57.000 ha cà phê đạt các chứng nhận 4C, UTZ, Rainforest, Organic, chiếm trên 53% tổng diện tích cà phê của tỉnh. Thay vì dừng lại ở vai trò xuất khẩu nguyên liệu thô, Gia Lai đang dần hình thành hướng đi mới trong hành trình phát triển cà phê đặc sản, thông qua việc đưa doanh nghiệp trở thành trung tâm, đồng hành cùng chính quyền và ngành nông nghiệp.

Trồng khoai lang lãi từ 130-150 triệu đồng/ha ở Gia Lai

Trồng khoai lang lãi từ 130-150 triệu đồng/ha ở Gia Lai

Những ngày này, trên khắp cánh đồng huyện Phú Thiện (tỉnh Gia Lai), không khí thu hoạch khoai lang diễn ra nhộn nhịp. Niên vụ Đông Xuân 2024-2025, bà con nông dân không chỉ vui mừng vì năng suất cao mà giá thu mua cũng tăng mạnh, mang lại nguồn thu nhập đáng kể.

Bảo tồn và phát triển nguồn gen cây chè cổ núi Bóng

Bảo tồn và phát triển nguồn gen cây chè cổ núi Bóng

Tại huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên có quần thể cây chè cổ thụ với tuổi đời hàng trăm năm. Để làm sáng tỏ nguồn gốc, giá trị của giống chè, chính quyền tỉnh và các nhà khoa học đang tích cực tìm hiểu, nghiên cứu, bảo tồn, phát triển nguồn gen chè cổ, mở ra hành trình gìn giữ, phát huy giá trị của giống chè quý hiếm này trên mảnh đất “Đệ nhất danh trà”.

"Mỗi xã một sản phẩm" - Động lực mới cho phát triển kinh tế nông thôn Thái Bình

"Mỗi xã một sản phẩm" - Động lực mới cho phát triển kinh tế nông thôn Thái Bình

Với tiềm năng và thế mạnh sẵn có trong sản xuất nông nghiệp, tỉnh Thái Bình đang ghi dấu ấn đậm nét trong việc triển khai hiệu quả Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP). Chương trình đang là động lực quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân và xây dựng nông thôn mới bền vững.

Đồng Tháp đưa toàn bộ sản phẩm OCOP lên các sàn thương mại điện tử

Đồng Tháp đưa toàn bộ sản phẩm OCOP lên các sàn thương mại điện tử

Ông Huỳnh Minh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp cho biết, đến nay, tỉnh có 581 sản phẩm được công nhận OCOP (464 sản phẩm 3 sao, 116 sản phẩm 4 sao và 1 sản phẩm 5 sao) của 246 chủ thể duy trì kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử; 100% sản phẩm OCOP được duy trì trên các sàn thương mại điện tử.

Đồng Tháp bảo tồn, phát triển các làng nghề truyền thống

Đồng Tháp bảo tồn, phát triển các làng nghề truyền thống

Nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, góp phần bảo tồn giá trị văn hóa, truyền thống, phát triển kinh tế - xã hội nông thôn và xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu, tỉnh Đồng Tháp quan tâm bảo tồn và phát triển các nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống.

Đại Từ phát triển kinh tế nhờ trồng chè gắn với du lịch

Đại Từ phát triển kinh tế nhờ trồng chè gắn với du lịch

Huyện Đại Từ được thiên nhiên ưu ái ban tặng cảnh quan độc đáo với những dãy núi cao hùng vĩ, những hồ nước, thác nước tự nhiên đẹp hoang sơ làm say đắm lòng người và nổi tiếng với nhiều sườn đồi phủ xanh màu lá chè. Tận dụng được thế mạnh đó mà huyện đã phát triển được nhiều khía cạnh kinh tế như nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng không chỉ tạo nên văn hóa trà độc đáo mà còn góp phần đưa huyện ngày một đi lên, khẳng định thương hiệu trà Thái Nguyên nói chung.

Hồi sinh vùng đất từng bị bom đạn tàn phá

Hồi sinh vùng đất từng bị bom đạn tàn phá

Sau 50 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, huyện Đầm Dơi (Cà Mau) đã có nhiều đổi thay. Từ vùng đất vốn bị bom đạn tàn phá, nay đã trở thành những vùng nuôi trồng thủy sản được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn của huyện và vùng nuôi trọng điểm của tỉnh.

Gia Lai và hành trình từ vùng đất khó trở thành "thủ phủ" mía đường

Gia Lai và hành trình từ vùng đất khó trở thành "thủ phủ" mía đường

Gia Lai đang sở hữu vùng nguyên liệu mía khoảng 45.000 ha, trải dài khắp các vùng phía Đông và Đông Nam tỉnh. Vùng Đông Trường Sơn bao gồm thị xã An Khê và các huyện Kbang, Đăk Pơ, Kông Chro, từng được biết đến là vùng đất khó với những cánh đồng khô cằn chủ yếu trồng các loại cây ngắn ngày như sắn, đậu phộng, ngô hiệu quả kinh tế thấp. Tuy nhiên, những năm qua, khu vực này đã có sự chuyển mình mạnh mẽ để trở thành vùng nguyên liệu mía lớn nhất nước với gần 32.000 ha, mang lại sinh kế ổn định cho hàng nghìn hộ dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.

Nghệ nhân trăn trở “giữ lửa” nghề truyền thống ở Thái Bình

Nghệ nhân trăn trở “giữ lửa” nghề truyền thống ở Thái Bình

Thái Bình có hơn 140 làng nghề được UBND tỉnh công nhận. Việc gìn giữ, bảo tồn và phát triển các làng nghề truyền thống luôn được tỉnh quan tâm, chú trọng, trong đó không thể thiếu vai trò của các nghệ nhân - “báu vật sống” nắm giữ tinh hoa của làng nghề. Nhờ tinh thần sáng tạo và tâm huyết của họ, nhiều làng nghề đã “hồi sinh” mạnh mẽ trước nguy cơ bị mai một.

Đồng bào Mông ở Suối Bu thoát nghèo từ cây măng tre bát độ

Đồng bào Mông ở Suối Bu thoát nghèo từ cây măng tre bát độ

Trong những năm gần đây, cây măng tre bát độ đã trở thành "cây xóa đói giảm nghèo" cho đồng bào Mông tại xã Suối Bu, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái. Với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu thuận lợi, cây măng tre Bát độ không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao mà còn giúp cải thiện đời sống của người dân nơi đây.

Món cà đắng lòng gà bọc lá chuối của người Jrai

Món cà đắng lòng gà bọc lá chuối của người Jrai

Ẩm thực của người Jrai ở Gia Lai luôn độc đáo với những món ăn ngon, dân dã, đậm nét truyền thống. Trong số đó, món cà đắng lòng gà bọc lá chuối nổi bật như một biểu tượng của sự sáng tạo và gắn kết với thiên nhiên.

Một số sản phẩm OCOP tiêu biểu của Bình Phước. Ảnh: K GỬIH

Bình Phước khai thác giá trị sản phẩm OCOP

Thực hiện chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (chương trình OCOP), nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Bình Phước đã đẩy mạnh khai thác giá trị sản phẩm nông sản, từng bước xây dựng thương hiệu OCOP Bình Phước.

Gìn giữ món bánh bạc đầu truyền thống của người Sán Dìu

Gìn giữ món bánh bạc đầu truyền thống của người Sán Dìu

Văn hóa ẩm thực của người Sán Dìu tại Quảng Ninh sở hữu những đặc trưng riêng, thể hiện sự khéo léo, tinh tế trong chế biến, phối hợp các thực phẩm. Một trong những món ăn đặc sắc đó là bánh bạc đầu đã trở thành đặc sản nổi tiếng. Thưởng thức các món bánh thơm ngon và tìm hiểu về văn hóa độc đáo của người Sán Dìu ở vùng cao Quảng Ninh là trải nghiệm đáng nhớ.

Sản phẩm tiêu biểu của Cao Bằng vươn xa nhờ đa dạng kênh tiêu thụ

Sản phẩm tiêu biểu của Cao Bằng vươn xa nhờ đa dạng kênh tiêu thụ

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, thực hiện có hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Cao Bằng. Thời gian tới, các cấp, ngành, địa phương tiếp tục đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến thương mại, thúc đẩy liên kết tiêu thụ sản phẩm OCOP, nâng cao chất lượng, hiệu quả sản xuất, tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm chủ lực ở địa phương.

Kiên Giang tăng sức cạnh tranh, mở rộng thị trường sản phẩm OCOP

Kiên Giang tăng sức cạnh tranh, mở rộng thị trường sản phẩm OCOP

Thực hiện Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Kiên Giang triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy phát triển gắn với nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm. Từ đó, số lượng sản phẩm OCOP của tỉnh không ngừng tăng, đặc biệt các sản phẩm từ 3 sao tăng lên 4 sao thời gian gần đây tăng mạnh, giúp tăng sức cạnh tranh hàng hóa, nâng cao thu nhập người dân nông thôn.

Bình Phước xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP

Bình Phước xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP

Để sản phẩm thuộc Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tăng dần về lượng và chất qua từng năm, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Phước Trần Tuyết Minh đã đề nghị các ngành chức năng tiếp tục nghiên cứu, có những giải pháp hỗ trợ phát triển các sản phẩm OCOP thế mạnh của tỉnh. Các sở, ngành, địa phương cần thường xuyên kiểm tra, đánh giá chất lượng gắn với đẩy mạnh tuyên truyền, tạo điều kiện cho người dân, hợp tác xã tham gia xây dựng, phát triển sản phẩm OCOP, góp phần giới thiệu, quảng bá cũng như tăng thêm tính cạnh tranh cho nông sản Bình Phước trong quá trình hội nhập.

Nhiều hộ dân chuyển sang làm những sản phẩm đan lát có giá trị cao phục vụ nhu cầu của khách du lịch. Ảnh: Tuấn Kiệt - TTXVN

Bạc Liêu bảo tồn làng nghề gắn với phát triển du lịch

Dù tạo ra công ăn việc làm, tăng thu nhập cho hàng ngàn lao động tại khu vực nông thôn nhưng các làng nghề của tỉnh Bạc Liêu đang bị mai một, nhiều làng nghề hoạt động cầm chừng. Trước thực trạng như vậy, tỉnh Bạc Liêu đang triển khai thực hiện nhiều giải pháp để duy trì và phát triển các làng nghề, trong đó xác định bảo tồn làng nghề phải gắn với phát triển du lịch.

Sau hơn 6 năm triển khai, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tại tỉnh Yên Bái phát triển mạnh mẽ, khơi dậy tiềm năng, thế mạnh của từng địa phương. Ảnh: TTXVN phát

Yên Bái gia tăng giá trị và thương hiệu cho các sản phẩm OCOP

Sau hơn 6 năm triển khai, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tại tỉnh Yên Bái phát triển mạnh mẽ, khơi dậy tiềm năng, thế mạnh của từng địa phương, dần hình thành các vùng nguyên liệu tập trung gắn với chuỗi liên kết để nâng cao giá trị đặc sản của nông sản, đóng góp đáng kể vào phát triển kinh tế, cải thiện đời sống người dân và xây dựng nông thôn mới.

Nuôi cá tầm, hướng giảm nghèo bền vững ở vùng cao Hà Giang

Nuôi cá tầm, hướng giảm nghèo bền vững ở vùng cao Hà Giang

Khu vực đèo Gió (xã Nấm Dẩn, huyện Xín Mần, Hà Giang) với khí hậu và nguồn nước thuận lợi, thích hợp với mô hình nuôi cá nước lạnh. Tận dụng lợi thế đó, huyện Xín Mần đã cho chủ trương phát triển các chuỗi liên kết nuôi cá tầm với nhiều hộ dân tham gia. Đây không chỉ là mô hình kinh tế mới đầy hứa hẹn giúp người dân cải thiện sinh kế, mà còn là một phần của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho các vùng miền núi, mở ra cơ hội để người dân Nấm Dẩn thoát nghèo.

 Tham vọng đưa Buôn Ma Thuột trở thành điểm đến của cà phê thế giới

Tham vọng đưa Buôn Ma Thuột trở thành điểm đến của cà phê thế giới

Cà phê là loại nông sản đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội, đem lại nguồn sinh kế cho người dân, nhất là người dân vùng Tây Nguyên nói chung, tỉnh Đắk Lắk nói riêng; trong đó, Buôn Ma Thuột được mệnh danh là “Thủ phủ Cà phê của Việt Nam”, vì vậy địa phương “tham vọng” trở thành điểm đến của cà phê thế giới. Đây là thông tin được đại diện UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết trong khuôn khổ chuỗi hoạt động và họp báo công bố thông tin Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 9 năm 2025, tại Tp. Hồ Chí Minh, ngày 21/2.

Ảnh minh họa: baobinhdinh.vn

Bình Định xây dựng thương hiệu cho sản phẩm dừa đặc sản

Tỉnh Bình Định đang có những giải pháp thúc đẩy phát triển ngành dừa nhằm hướng tới nâng cao giá trị, thương hiệu cho “đặc sản” này. Nổi bật là thị xã Hoài Nhơn - nơi được mệnh danh là một trong những vựa dừa lớn nhất của cả nước.