Siêu máy tính nhanh nhất thế giới Fugaku: Niềm tự hào của Nhật Bản

Siêu máy tính Fugaku tại Viện nghiên cứu Riken ở Kobe, tỉnh Hyogo, Nhật Bản, ngày 16/6/2020. Ảnh: AFP/TTXVN
Siêu máy tính Fugaku tại Viện nghiên cứu Riken ở Kobe, tỉnh Hyogo, Nhật Bản, ngày 16/6/2020. Ảnh: AFP/TTXVN

Trong khi thế giới đang tập trung tâm trí vào cuộc chiến chống dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19, một sự kiện công nghệ quan trọng đã diễn ra với màn ra mắt đầy ấn tượng của siêu máy tính nhanh nhất thế giới Fugaku. Trong bối cảnh các siêu máy tính đóng vai trò ngày càng lớn trong các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), Fugaku chắc chắn sẽ đóng góp rất nhiều cho sự phát triển của loài người trong tương lai.

"Trình làng" ấn tượng

Ngày 16/6, viện nghiên cứu RIKEN đã công bố với báo giới những hình ảnh đầu tiên về siêu máy tính Fugaku. Được đặt tên theo núi Fuji, ngọn núi cao nhất của Nhật Bản, siêu máy tính Fugaku do RIKEN hợp tác với tập đoàn Fujitsu phát triển và có khả năng thực hiện 415 quadrillion (415 lũy thừa mười 16) phép tính trong một giây, nhanh gấp 415 lần so với thế hệ "tiền nhiệm" mang tên “K”, vốn từng được coi là siêu máy tính nhanh nhất thế giới nhưng đã ngừng hoạt động vào tháng 8 năm ngoái.

Fugaku được đặt trong một phòng rộng 3.000m2 tại Trung tâm Khoa học Điện toán của RIKEN ở thành phố Kobe (Nhật Bản). Căn phòng này chứa 432 giá có chiều cao 2m và rộng 1,4m, với trọng lượng khoảng 2 tấn, trên đó có các thiết bị xử lý trung tâm và một số thiết bị khác. Để vận chuyển siêu máy tính này tới Trung tâm Khoa học Điện toán hôm 13/5, người ta phải sử dụng tới 72 chiếc xe tải loại 10 tấn. 

Hôm 22/6, “TOP500” – một hội nghị quốc tế của các nhà nghiên cứu về siêu máy tính - đã công nhận Fugaku là siêu máy tính nhanh nhất thế giới. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 11/2011, một siêu máy tính do Nhật Bản chế tạo được công nhận là siêu máy tính nhanh nhất thế giới sau siêu máy tính K và là siêu máy tính duy nhất của Nhật Bản nằm trong Top 10 siêu máy tính nhanh nhất của “TOP500”. 

Theo “TOP500”, Fugaku nhanh gấp 2,8 lần so với siêu máy tính “Summit” do Phòng Thí nghiệm Quốc gia Oak Ridge của Mỹ chế tạo, vốn đã được công nhận là siêu máy tính nhanh nhất thế giới hồi tháng 11/2019. Điểm LINPACK của Fugaku là 415,53 petaflops, cao hơn nhiều so với con số 148,6 petaflops của “Summit” cho dù Fugaku mới sử dụng 152.064 trong tổng số 158.976 node. Đáng chú ý, Fugaku cũng đứng đầu ở ba hạng mục khác gồm: tốc độ xử lý trong các phép tính sử dụng cho mục đích công nghiệp, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn (big data). Đây là lần đầu tiên có siêu máy tính đứng đầu ở cả 4 hạng mục.

Phát biểu sau khi nhận được thông tin trên, ông Takahito Tokita, Chủ tịch Fujitsu, nhận định danh hiệu siêu máy tính nhanh nhất thế giới mà Fugaku vừa giành được đã cho thế giới thấy sức mạnh công nghệ của Nhật Bản. 

Siêu máy tính nhanh nhất thế giới Fugaku: Niềm tự hào của Nhật Bản ảnh 1Siêu máy tính Fugaku tại Viện nghiên cứu Riken ở Kobe, tỉnh Hyogo, Nhật Bản, ngày 16/6/2020. Ảnh: AFP/TTXVN

 Nhanh và nhanh hơn nữa

Năm 2002, khi siêu máy tính Earth Simulator do Nhật Bản chế tạo được công nhận là siêu máy tính nhanh nhất thế giới, Mỹ - cường quốc số 1 thế giới trong lĩnh vực siêu máy tính vào thời điểm đó – đã thực sự bị sốc. Người Mỹ đã nỗ lực hết sức để cạnh tranh với Nhật Bản nhằm lấy lại vị thế. Tuy nhiên, sau đó, Trung Quốc đã bắt đầu nổi lên và giành vị trí số 1 vào năm 2010. Và cuộc đua chế tạo siêu máy tính trở thành cuộc đua tay ba. 

Sau khi giành vị trí số 1 vào năm 2011 nhờ sự ra đời của siêu máy tính K, Nhật Bản đã tỏ ra "hụt hơi", một phần do đầu tư hạn chế. Kể từ năm 2012, cuộc đua siêu máy tính hầu như chỉ diễn ra giữa Mỹ và Trung Quốc. 

Giờ đây, với Fugaku, Nhật Bản đã trở lại ngôi đầu. Mặc dù vậy, những người chế tạo ra siêu máy tính này vẫn chưa muốn dừng lại ở đó. Họ hiểu rằng cạnh tranh rất khốc liệt khi các đối thủ đến từ Mỹ và Trung Quốc vẫn đang nỗ lực để bứt phá. Điều này thể hiện trong bảng xếp hạng Top 5 siêu máy tính nhanh nhất thế giới khi Nhật Bản chỉ có Fugaku, Mỹ có các siêu máy tính đứng ở vị trí thứ 2 và 3, còn các siêu máy tính Trung Quốc chiếm hai vị trí còn lại. 

Vì vậy, các nhà chế tạo Fugaku dự định sẽ tiếp tục nghiên cứu để tăng tốc độ xử lý để đảm bảo rằng Fugaku luôn dẫn đầu trong cuộc đua. Ông Hiroshi Matsumoto, Chủ tịch RIKEN, nói: “Chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực để tăng tốc độ xử lý của Fugaku lên mức cao nhất”. 

Tiềm năng to lớn

Trong thời gian gần đây, ngoài nghiên cứu cơ bản, siêu máy tính đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề xã hội. Vì vậy, sự ra đời của Fugaku chắc chắn sẽ góp phần không nhỏ cho hoạt động nghiên cứu ở Nhật Bản. Ông Satoshi Matsuoka, Giám đốc Trung tâm Khoa học Điện toán của RIKEN, nói: “Chúng tôi hy vọng Fugaku sẽ hỗ trợ trong việc giải quyết các vấn đề xã hội hóc búa như cuộc chiến chống dịch COVID-19”.

Rút kinh nghiệm từ bài học trong quá trình chế tạo siêu máy tính “K”, vốn không dễ sử dụng vì những người chế tạo “K” chỉ chú trọng tới thứ hạng, Fugaku đã được thiết kế để có thể sử dụng hàng loạt phần mềm khác nhau. Chính vì vậy, đây là lần đầu tiên một siêu máy tính không chỉ đứng đầu về tiêu chí tốc độ tính toán mà còn xếp vị trí thứ nhất ở ba tiêu chí khác là tốc độ xử lý trong các phép tính sử dụng cho mục đích công nghiệp, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn (big data).

Hiện tại, RIKEN đang cho Fugaku chạy thử nghiệm để hỗ trợ các nghiên cứu về dịch COVID-19, trong đó có các phương pháp chuẩn đoán, điều trị và dự báo về sự lây lan của virus. Viện nghiên cứu này dự kiến sẽ đưa siêu máy tính vào hoạt động đầy đủ từ tài khóa 2021 (bắt đầu vào tháng 4/2021). Ông Matsuoka nói: “Chúng tôi sẽ nỗ lực hết sức để mang lại các thành tựu cho loài người, trong đó có việc phát triển tế bào năng lượng mới và các dược phẩm”. 

Theo RIKEN, trong tương lai, siêu máy tính này sẽ được sử dụng để xử lý các vấn đề xã hội và khoa học phức tạp mà Nhật Bản đang ưu tiên giải quyết như bào chế dược phẩm; dự báo thiên tai, dự báo thời tiết và khí hậu; sản xuất, lưu trữ và sử dụng năng lượng; phát triển năng lượng sạch; chế tạo vật liệu mới…

 Đào Thanh Tùng

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Voi robot cho lễ hội Hindu - giải pháp bảo tồn voi ở Ấn Độ

Voi robot cho lễ hội Hindu - giải pháp bảo tồn voi ở Ấn Độ

Cũng có thể vỗ tai và phun nước bằng vòi, nhưng đây lại là một chú voi robot có kích thước giống voi thật. Việc chế tạo ra voi robot này nhằm thay thế những con voi đang có nguy cơ tuyệt chủng đang đảm nhiệm những công việc khác nhau trong những hoạt động nghi lễ do các ngôi đền thờ của người theo đạo Hindu ở Ấn Độ tổ chức.

Lào tổ chức Lễ hội Voi Sayaboury năm 2025

Lào tổ chức Lễ hội Voi Sayaboury năm 2025

Từ ngày 22-24/2/2025, tại tỉnh Sayaboury (Lào) diễn ra Lễ hội Voi Sayaboury năm 2025. Lễ hôi được tổ chức hằng năm nhằm tôn vinh vai trò của voi trong lịch sử, văn hóa và đời sống người dân đã thu hút hàng nghìn khách du lịch trong nước và quốc tế tham gia.

Hokuriku – Khám phá thủ công truyền thống cổ xưa của Nhật Bản

Hokuriku – Khám phá thủ công truyền thống cổ xưa của Nhật Bản

Với những ngọn núi cao chót vót của dãy Alps Nhật Bản, quang cảnh bờ biển phía Tây Nhật Bản cùng các thành phố và thị trấn phát triển mạnh mẽ với nền văn hóa truyền thống tinh tế, Hokuriku được coi là vùng đất hội tụ những tinh hoa của thiên nhiên và con người Nhật Bản.

Giải pháp mới giúp giảm trọng lượng và khí thải carbon cho máy bay

Giải pháp mới giúp giảm trọng lượng và khí thải carbon cho máy bay

Việc giảm thiểu lượng khí thải carbon luôn là ưu tiên hàng đầu của ngành hàng không. Trong số các giải pháp được đầu tư mạnh mẽ hiện nay có nhiên liệu hàng không bền vững (Sustainable Aviation Fuel – SAF). SAF được sản xuất từ sinh khối, khí tự nhiên, dầu hydro hóa, than đá và mỡ động vật. Theo thỏa thuận chung giữa Ủy ban châu Âu, Nghị viện châu Âu và Hội đồng Liên minh châu Âu, SAF phải chiếm ít nhất 2% tổng lượng nhiên liệu sử dụng trong vận tải hàng không vào năm 2025 và sẽ tăng lên 6% vào năm 2030.

Làn sóng cúm quét qua châu Âu, hàng chục nghìn ca mắc

Làn sóng cúm quét qua châu Âu, hàng chục nghìn ca mắc

Theo mạng tin Euro News, châu Âu đang phải đối mặt với dịch cúm mùa đông, khi trong dịp lễ cuối năm, nhiều cuộc di chuyển và tụ họp đã trở thành chất xúc tác của dịch cúm. Từ Tây Ban Nha đến Pháp, từ Trung Âu đến Đông Âu, hàng chục nghìn ca mắc đã được ghi nhận.

Thế giới mừng đón Năm mới 2025

Thế giới mừng đón Năm mới 2025

Các quốc gia trên thế giới tưng bừng đón Năm mới 2025 với ước vọng về một nền hoà bình bền vững, hạnh phúc và thịnh vượng đến với muôn nhà.

Đột phá mới trong phát triển công nghệ sạc không dây

Đột phá mới trong phát triển công nghệ sạc không dây

Nhóm nghiên cứu của Trường Kỹ thuật Điện tử thuộc Đại học Tây An (Trung Quốc) đã đạt được bước đột phá trong phát triển công nghệ truyền và định vị năng lượng không dây. Nghiên cứu này đã được đăng trên tạp chí Nature Communications.

Phát hiện hóa thạch loài mèo nhỏ nhất thế giới

Phát hiện hóa thạch loài mèo nhỏ nhất thế giới

Một nhóm nhà khảo cổ học đã khai quật được hóa thạch mèo nhỏ nhất từng được biết đến tại một địa điểm ở miền Đông Trung Quốc. Thông tin về phát hiện này được công bố trên tạp chí trực tuyến Annales Zoologici Fennici.

Phát hiện khả năng vượt trội của đàn kiến

Phát hiện khả năng vượt trội của đàn kiến

Một nghiên cứu mới của Viện Khoa học Weizmann (WIS) Israel cho thấy trong một số trường hợp, đàn kiến có khả năng vượt trội hơn con người khi thực hiện các nhiệm vụ theo nhóm, chẳng hạn như điều hướng thử thách mê cung.

Thế giới rộn ràng đón Giáng sinh 2024

Thế giới rộn ràng đón Giáng sinh 2024

Không khí đón Giáng sinh 2024 đã tràn ngập tại nhiều quốc gia trên thế giới. Đường phố, khu vui chơi, các trung tâm văn hóa và trung tâm thương mại được trang hoàng lung linh đủ màu sắc.

Trung Quốc phát triển cánh tay robot lấy cảm hứng từ vòi voi

Trung Quốc phát triển cánh tay robot lấy cảm hứng từ vòi voi

Lấy cảm hứng từ chuyển động nhanh nhẹn và khéo léo của vòi voi và xúc tu bạch tuộc, các nhà khoa học Trung Quốc đã phát triển một cánh tay robot có thể đáp ứng những nhiệm vụ đa dạng cần sự linh hoạt và mềm mại với chi phí sản xuất thấp.

Sửng sốt hiện tượng sóc đất săn chuột đồng ở Mỹ

Sửng sốt hiện tượng sóc đất săn chuột đồng ở Mỹ

Một hiện tượng lạ đã được ghi nhận tại Công viên Khu vực Briones, California - những con sóc mặt đất vốn chủ yếu ăn hạt nay đã trở thành những "thợ săn" thực thụ, săn đuổi và ăn thịt chuột đồng một cách táo bạo.

Phát hiện nấm Truffle khổng lồ ở Vân Nam, Trung Quốc

Phát hiện nấm Truffle khổng lồ ở Vân Nam, Trung Quốc

Một quả nấm truffle đen khổng lồ nặng 1,71 kg vừa được phát hiện tại tỉnh Vân Nam, Tây Nam Trung Quốc. Đây là quả nấm đen nặng nhất được tìm thấy tại tỉnh được mệnh danh là "vương quốc nấm hoang dã" này.

Nghiên cứu mới hé lộ kỹ thuật lên men rượu gạo từ 10.000 năm trước

Nghiên cứu mới hé lộ kỹ thuật lên men rượu gạo từ 10.000 năm trước

Một nghiên cứu mới đây, đăng trên tạp chí của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ, cho biết đã tìm thấy bằng chứng về một loại men gạo có niên đại khoảng 10.000 năm trước tại một địa điểm văn hóa ở Trung Quốc, qua đó cho thấy nguồn gốc thuần hóa cây lúa và cách thức người xưa ở châu Á đã tạo ra men rượu gạo như thế nào.

Tim người có "bộ não" riêng

Tim người có "bộ não" riêng

Theo nghiên cứu mới từ Viện Karolinska (Thụy Điển) và Đại học Columbia (Hoa Kỳ), tim người có một "bộ não thu nhỏ" - một hệ thần kinh riêng điều khiển nhịp đập. Phát hiện này mở ra triển vọng điều trị mới cho các bệnh về tim.