Virus SARS-CoV-2 và những điều cần biết về vaccine, sự suy giảm kháng thể và bộ nhớ hệ miễn dịch

Virus SARS-CoV-2 và những điều cần biết về vaccine, sự suy giảm kháng thể và bộ nhớ hệ miễn dịch

Nhiều nước trên thế giới đã bắt đầu triển khai tiêm mũi tăng cường vaccine phòng COVID-19 trong bối cảnh vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều. Một số ý kiến cho rằng liệu có cần thiết phải tiêm mũi thứ ba sớm hay không khi mà bộ nhớ hệ miễn dịch vẫn hoạt động.

Virus SARS-CoV-2 và những điều cần biết về vaccine, sự suy giảm kháng thể và bộ nhớ hệ miễn dịch ảnh 1 Hình ảnh quét qua kính hiển vi điện tử virus SARS-COV-2 lấy từ mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân COVID-19 tại Viện Nghiên cứu Dị ứng và Bệnh Truyền nhiễm Quốc gia, Mỹ ngày 1/8/2021. Ảnh: AFP/TTXVN

"Nhiệm vụ" của vaccine là "huấn luyện” cơ thể chống lại một mầm bệnh cụ thể bằng cách sử dụng một phần bất hoạt hoặc được giảm độc lực của virus mầm bệnh, hoặc một bản sao của virus đó, nhờ đó thúc đẩy sự phản ứng của hệ miễn dịch. Khi các kháng thể dần ngừng hoạt động, các tế bào bộ nhớ vẫn hoạt động và được kích hoạt ngay khi gặp mầm bệnh thực sự. Quá trình này được gọi là sự phản ứng trí nhớ.

Theo các chuyên gia vaccine, việc hệ miễn dịch suy giảm sau một thời gian tiêm vaccine là bình thường. Giáo sư về dược phẩm thuộc Đại học King's College London, bà Penny Ward, nhấn mạnh tất cả các phản ứng miễn dịch đều suy giảm theo thời gian và mức độ kháng thể mà các loại vaccine phòng COVID-19 sản sinh hay tế bào T cũng vậy. Tế bào T là một loại tế báo bộ nhớ có thể giúp kích hoạt phản ứng của các tế bào khác để chống chọi với mầm bệnh.

Theo Giáo sư Ward, một số quốc gia đã khuyến nghị tiêm mũi tăng cường vaccine phòng COVID-19 cho nhóm nguy cơ cao như người già và những người bị suy giảm hệ miễn dịch bởi vaccine phòng COVID-19 không tạo ra phản ứng miễn dịch có chủ đích. Những người cao tuổi và những người bị suy giảm miễn dịch ở các mức độ khác nhau - do bệnh tật hoặc do điều trị ngoại sinh như ung thư - có thể không có phản ứng mạnh với liều tiêm chủng ban đầu và phản ứng miễn dịch ở những người này có thể sụt giảm nhanh hơn khiến họ có nguy cơ bị lây nhiễm cao hơn. Bà nhận định đối với những người thuộc nhóm nguy cơ cao, các mũi tăng cường có thể không tạo ra đủ miễn dịch. Do vậy, những người này có thể được bảo vệ tốt hơn bằng cách sử dụng kháng thể đơn dòng. Hiện nay, AstraZeneca đang tiến hành thử nghiệm giai đoạn cuối liệu pháp kháng thể đơn dòng trong điều trị và phòng ngừa COVID-19, sử dụng một liều duy nhất có thể giúp bảo vệ hệ miễn dịch trong vòng từ 6-12 tháng.

Các nghiên cứu về hệ miễn dịch trên khắp thế giới cho thấy mức độ kháng thể giảm dần ở những người tiêm các loại vaccine phòng COVID-19 khác nhau, bao gồm cả vaccine sử dụng công nghệ mRNA.

Bà Ward lưu ý rằng hiện các nhà khoa học trên thế giới vẫn chưa đi đến kết luận về mối tương quan về sự bảo vệ của vaccine hoặc mức tiêu chuẩn về phản ứng miễn dịch mà một loại vaccine sản sinh cung cấp sự bảo vệ đầy đủ cho cơ thể. Giáo sư đồng thời là nhà virus học Jin Dong-yan, thuộc Đại học Hong Kong, cho biết đối với virus SARS-CoV-2, chính kháng thể trung hòa chứ không phải là tế bào B , vốn sản sinh kháng thể, có mối liên hệ với sự bảo vệ. Ông cho rằng các tế bào T có thể có tác động đến sự bảo vệ giai đoạn cuối, làm giảm các ca bệnh nặng, song để bảo vệ một người tránh bị mắc COVID-19 trong trường hợp nghiêm trọng thì thực sự cần các kháng thể trung hòa.

Sự suy giảm mức độ kháng thể sau khi tiêm vaccine hoặc mắc bệnh là bình thường trong nhiều tháng và nhiều năm sau, song điều này không có nghĩa là trí nhớ của hệ miễn dịch cũng suy giảm. Bà Ashley St John, Phó giáo sư tại Trường Y Duke-NUS, cho biết nếu cơ thể của một người đã tạo ra kháng thể trước đó thì nhiều khả năng cơ thể của họ có các tế bào B sống sót để nhanh chóng tạo ra kháng thể trở lại. Theo Phó Giáo sư St John, hệ miễn dịch sẽ tạo ra phản ứng nhanh hơn nếu đã được tiếp nhận với vaccine trước đó. Điều này phù hợp với những trường hợp đã tiêm chủng song vẫn mắc COVID-19, bởi có thể lượng kháng thể ở những người này đã suy giảm theo thời gian, song vẫn tránh được nguy cơ bệnh trở nặng.

Thanh Hương

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Cảnh báo nguy cơ ngộ độc từ nấm độc, cá nóc, so biển, cây, củ quả rừng tự nhiên

Cảnh báo nguy cơ ngộ độc từ nấm độc, cá nóc, so biển, cây, củ quả rừng tự nhiên

Ngày 24/3, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã có công văn số 506/ATTP-NĐTT đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và đơn vị chức năng tăng cường giám sát, triển khai các giải pháp kiểm soát an toàn thực phẩm trong thu hái, đánh bắt, tiêu dùng sản phẩm nông, lâm, thủy sản, sử dụng các loại nấm, cây, củ quả rừng tự nhiên…

Năm khuyến cáo của Bộ Y tế để phòng, chống bệnh sởi

Năm khuyến cáo của Bộ Y tế để phòng, chống bệnh sởi

Theo thống kê của Bộ Y tế, từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước ghi nhận khoảng 40.000 trường hợp nghi sởi, 5 trường hợp tử vong liên quan đến sởi; các trường hợp nghi sởi ghi nhận cao nhất tại khu vực miền Nam (57%), miền Trung (19,2%), miền Bắc (15,1%), Tây Nguyên (8,7%).

Cao Bằng: Bệnh nhân đầu tiên tử vong do nghi sởi

Cao Bằng: Bệnh nhân đầu tiên tử vong do nghi sởi

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cao Bằng thông tin, bệnh nhân Hoàng A.Q (sinh năm 2023, dân tộc Mông, trú tại Bản Oóng, xã Sơn Lập, huyện Bảo Lạc) đến khám và điều trị tại Trung tâm Y tế huyện Pác Nặm (tỉnh Bắc Kạn) đã tử vong ngày 10/3, nghi liên quan đến bệnh sởi.

Phát hiện mới mở ra hy vọng ngăn ngừa ung thư

Phát hiện mới mở ra hy vọng ngăn ngừa ung thư

Ngày 17/3, Viện Nghiên cứu Y khoa Nhi (CMRI) tại thành phố Sydney công bố kết quả nghiên cứu mới cho thấy các nhà khoa học đã phát hiện một cơ chế đáng ngạc nhiên có thể giúp các tế bào trở thành “tấm khiên” ngăn ngừa ung thư.

Nga phát triển liệu pháp phóng xạ trị ung thư tuyến tiền liệt

Nga phát triển liệu pháp phóng xạ trị ung thư tuyến tiền liệt

Các nhà khoa học tại Đại học Bách khoa Tomsk (TPU), Nga, đã phát triển và được cấp bằng sáng chế cặp dược phẩm phóng xạ trị liệu (Theranostic) đầu tiên của Nga, mở ra một hướng đi mới đầy hứa hẹn trong việc chẩn đoán và điều trị căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Theo thông báo từ TPU, giai đoạn thử nghiệm lâm sàng ban đầu đã thành công.

Cảnh báo nguy cơ trẻ nhỏ ngộ độc do ăn đá bào chứa glycerol

Cảnh báo nguy cơ trẻ nhỏ ngộ độc do ăn đá bào chứa glycerol

Các nhà nghiên cứu ở Anh và Ireland mới đây đã đưa ra cảnh báo trẻ em dưới 8 tuổi không nên ăn đá bào có chứa glycerol. Lý do là bởi món giải khát có màu sắc bắt mắt, hấp dẫn trẻ nhỏ này tiềm ẩn nguy cơ gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ.

Tập luyện cơ bắp giúp cải thiện giấc ngủ ở người cao tuổi

Tập luyện cơ bắp giúp cải thiện giấc ngủ ở người cao tuổi

Theo một nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Thái Lan, tập thể dục, đặc biệt là các bài tập tăng cường sức mạnh và tập aerobic, đã chứng minh hiệu quả đáng kể trong việc nâng cao chất lượng giấc ngủ so với các hoạt động thông thường.

Cà Mau: 4 người nhập viện cấp cứu vì ăn cá nóc

Cà Mau: 4 người nhập viện cấp cứu vì ăn cá nóc

Ngày 4/3, Bệnh viện Đa khoa Cái Nước (huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau) cho biết, bệnh viện tiếp nhận 4 bệnh nhân cùng ngụ tại thị trấn Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân, bị ngộ độc sau khi ăn cá nóc, trong đó có 2 trường hợp vẫn đang phải thở máy.

Nghiên cứu từ Anh về "siêu thực phẩm" cho não bộ

Nghiên cứu từ Anh về "siêu thực phẩm" cho não bộ

Một nghiên cứu mới từ Đại học Reading, Vương quốc Anh, đã mang đến những phát hiện đáng chú ý về tác động tích cực của việc bổ sung hạt óc chó vào bữa sáng đối với khả năng nhận thức ở người trẻ.

Phòng tránh cúm trong thời điểm giao mùa

Phòng tránh cúm trong thời điểm giao mùa

Hiện đang là thời điểm giao mùa Đông - Xuân, với độ ẩm cao, tạo điều kiện thuận lợi cho virus phát triển và lây lan. Bên cạnh đó, nhu cầu đi lại, giao thương và các hoạt động lễ hội đầu năm gia tăng cũng làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh, nhất là dịch cúm.

Thực phẩm lên men giúp giảm stress, trầm cảm

Thực phẩm lên men giúp giảm stress, trầm cảm

Một nghiên cứu mới từ các nhà khoa học Singapore vừa phát hiện mối liên hệ quan trọng giữa vi khuẩn đường ruột và sức khỏe tâm thần, mở ra hy vọng mới trong việc điều trị lo âu và trầm cảm thông qua chế độ ăn uống.

Người dân không chủ quan nhưng cũng không quá hoang mang, lo sợ vì bệnh cúm

Người dân không chủ quan nhưng cũng không quá hoang mang, lo sợ vì bệnh cúm

Những ngày qua, thông tin về diễn biến phức tạp của dịch cúm tại Việt Nam và trên thế giới khiến nhiều người dân hoang mang, lo lắng. Đặc biệt, sau khi một nữ diễn viên nổi tiếng người Đài Loan (Trung Quốc) tử vong do mắc cúm càng dấy lên những lo ngại về dịch bệnh tưởng như không còn xa lạ này.

Bệnh nhân có bệnh nền tim mạch cần lưu ý gì khi bị cúm mùa?

Bệnh nhân có bệnh nền tim mạch cần lưu ý gì khi bị cúm mùa?

“Cúm mùa có thể làm nặng lên các triệu chứng ở bệnh nhân suy tim và làm tăng nguy cơ các biến chứng tim mạch ở cả người khỏe mạnh và bệnh nhân có bệnh nền tim mạch” - Đây là khẳng định của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hoài, Viện Trưởng Viện Tim Mạch quốc gia, Bệnh viện Bạch Mai.

Giám sát, phát hiện sớm các bệnh lây truyền qua đường hô hấp

Giám sát, phát hiện sớm các bệnh lây truyền qua đường hô hấp

Để chủ động công tác phòng, chống bệnh cúm mùa, sởi và các bệnh lây truyền qua đường hô hấp, ngày 13/2, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang Hoàng Việt Phương cho biết đã yêu cầu Sở Y tế chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương trong tỉnh thực hiện rà soát đối tượng tiêm chủng để tổ chức tiêm bù, tiêm vét cho những đối tượng chưa được tiêm hoặc tiêm chưa đủ các mũi vaccine phòng bệnh sởi.

Không nên chủ quan trước cúm mùa

Không nên chủ quan trước cúm mùa

Bệnh nhân nam T.V.L, 78 tuổi, ở Từ Liêm, Hà Nội, được chuyển từ bệnh viện gần nhà đến Trung tâm Bệnh Nhiệt đới - Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng sốt cao, khó thở mỗi lúc một tăng. Bệnh nhân có tiền sử huyết áp cao, bệnh Alzheimer, test dương tính cúm A. Trước tình trạng bệnh nhân bị suy hô hấp, các y bác sỹ đã phải mở nội khí quản, cho bệnh nhân thở máy và điều trị tích cực.