Những điểm giống và khác nhau giữa hai biến thể Omicron và Delta của virus gây bệnh COVID-19

Những điểm giống và khác nhau giữa hai biến thể Omicron và Delta của virus gây bệnh COVID-19

Hiện các nhà khoa học trên toàn thế giới đang chạy đua để "giải mã" Omicron- biến thể mới của virus SARS-CoV-2 gây đại dịch COVID-19. Cho đến nay, giới nghiên cứu đã chỉ ra một số đặc điểm giống và khác nhau giữa biến thể này và biến thể Delta đang là biến thể gây bệnh chủ đạo trên thế giới.

Những điểm giống và khác nhau giữa hai biến thể Omicron và Delta của virus gây bệnh COVID-19 ảnh 1Hình ảnh thể hiện các đột biến của biến thể Omicron (phải) và Delta (trái) do các nhà khoa học thuộc Bệnh viện Bambino Gesu ở Rome (Italy) công bố. Ảnh: AFP/TTXVN

Virus SARS-CoV-2 vốn là virus lây lan nhanh nên việc xuất hiện thêm bất kỳ biến thể nào lây lan nhanh hơn biến thể gốc cũng sẽ tiếp tục phủ bóng lên triển vọng phục hồi mọi hoạt động trên toàn thế giới sau đại dịch. Hồi tháng 7 vừa qua, biến thể Delta xuất hiện, được cho là có khả năng lây lan nhanh hơn gấp đôi các biến thể trước đó. Tại Mỹ, một trong những quốc gia có tỷ lệ tiêm phòng hàng đầu thế giới ở thời điểm đó, biến thể này lây lan nhanh chóng và trở thành biến thể gây bệnh chính, khiến số ca mắc mới và nhập viện tăng mạnh. Phần lớn các ca này ghi nhận ở nhóm chưa tiêm vaccine phòng bệnh.

Tuần trước, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) công bố biến thể mới đáng quan ngại với tên gọi Omicron. Sau khi các nhà khoa học Nam Phi phát hiện ra biến thể Omicron đứng sau làn sóng dịch bệnh mới, các nhà khoa học trên toàn thế giới cũng bắt đầu chạy đua để xác định khả năng lây lan và biến ứng của Omicron với các loại vaccine phòng COVID-19 hiện hành. Omicron đã xuất hiện tại nhiều quốc gia và vũng lãnh thổ như Scotland (Anh), Bồ Đào Nha, Canada, Anh, Nhật Bản...Đáng chú ý, ngày 29/11, Hà Lan công bỗ đã phát hiện Omicron trong các mẫu bệnh phẩm lấy được từ trước khi Nam Phi báo cáo về biến thể này tới WHO. Một thông tin cho thấy khả năng biến thể đã xuất hiện tại châu Âu từ trước khi WHO được thông báo.

Đến hiện tại, các nhà khoa học cho rằng biến thể Omicron có khả năng lây lan tương đương hoặc hơn biến thể Delta và ở mức độ này thì biến thể mới sẽ tiếp tục gia tăng áp lực cho các hệ thống y tế nếu không được kiểm soát. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu vẫn tin tưởng những vaccine hiện hành có hiệu quả bảo vệ trước nguy cơ bệnh nặng sau khi nhiễm Omicron. Các biện pháp y tế cộng đồng mà thế giới sử dụng trong thời gian qua cũng được cho là sẽ tiếp tục phát huy tác dụng ngăn chặn biến thể mới lây lan.

Những điểm giống và khác nhau giữa hai biến thể Omicron và Delta của virus gây bệnh COVID-19 ảnh 2Hình ảnh minh họa biến thể Omicron (phải) và Delta (trái). Ảnh: Getty Images/TTXVN

Hiện vẫn còn quá sớm để có thể kết luận liệu Omicron có nguy hiểm hơn Delta hay không. Theo Bộ Y tế Nam Phi, Omicron có một số đột biến ở protein gai tương tự như ở biến thể Delta, Alpha, Gamma và Beta. Đây là các biến thể thuộc nhóm đáng quan ngại theo đánh giá của WHO. Điều này đồng nghĩa rằng biến thể mới cũng có khả năng lây lan cao, có thể giúp virus dễ né được kháng thể của con người hơn và giảm hiệu quả bảo vệ của vaccine. Cũng giống như trường hợp của Delta, các nhà khoa học tin rằng với Omicron, các vaccine hiện hành vẫn có hiệu quả bảo vệ trước nguy cơ bệnh nặng. Ngoài ra, các nhà khoa học Nam Phi còn tin rằng biến thể Omicron có thể dẫn tới nguy cơ tái nhiễm cao hơn ở những người đã khỏi bệnh.

Về số lượng đột biến protein gai thì biến thể Omicron có nhiều hơn biến thể Delta. Tuy nhiên, thực trạng này có ảnh hưởng theo hướng nào đến đặc tính của virus nói riêng và tình hình dịch bệnh nói chung thì cần thêm thời gian để nghiên cứu.

Về triệu chứng khi mắc bệnh do nhiễm biến thể mới, Tiến sĩ Angelique Coetzee, bác sĩ Nam Phi đã trực tiếp tham gia phát hiện biến thể mới, cho biết đến nay, các ca bệnh mà bà biết là nhiễm Omicron đều có những triệu chứng rất nhẹ. Các triệu chứng gồm mệt mỏi, đay đầu và đau họng, không có trường hợp nào bị mất khứu giác hay bị ho kéo dài như các ca nhiễm các biến thể trước đây. Tuy nhiên, cần phải lưu ý rằng biến thể Delta cũng từng làm thay đổi cách bệnh biểu hiện ra bên ngoài. Theo đó, các triệu chứng như ho và mất khứu giác cũng ít xuất hiện hơn ở các ca bệnh nhiễm biến thể Delta so với những biến thể trước đó. Một nghiên cứu của Anh chỉ ra các triệu chứng như đau đầu và chảy nước mũi, giống như bị cảm lạnh, hiện là những triệu chứng thường thấy ở người mắc COVID-19.

Tựu trung lại, hiện vẫn còn quá sớm để kết luận triệu chứng ở người nhiễm biến thể Omicron nặng hơn hay nhẹ hơn ở người nhiễm Delta. Tuy nhiên, theo Bộ Y tế Nam Phi, có những dấu hiệu sơ bộ cho thấy các ca nhiễm Omicron thường xuất hiện triệu chứng nhẹ, hầu hết là những người trẻ tuổi. Mà thông thường, những người trưởng thành trẻ tuổi và trẻ em nếu mắc COVID-19 đều xuất hiện các triệu chứng nhẹ hơn so với những người lớn tuổi.

Những đột biến ở virus thường diễn ra trong quá trình virus sao chép bên trong cơ thể vật chủ. Có một điều mà giới khoa học đều nhất trí đó là càng nhiều người chưa được tiêm phòng hoặc chưa có miễn dịch với COVID-19 thì càng có nhiều cơ hội cho virus lây lan và gia tăng nguy cơ xảy ra những biến đổi để hình thành những biến thể mới đáng lo ngại hơn. Do đó, cách tốt nhất để bảo vệ cơ thể và tránh phải gặp những biến thể mới là tiêm phòng. Bên cạnh việc kêu gọi người dân đi tiêm phòng, các chính phủ, đặc biệt là những nước giàu có, nên quan tâm nhiều hơn tới việc đảm bảo vaccine phòng bệnh được phân bố đều trên thế giới. Theo dữ liệu từ Our World in Data thì chỉ có khoảng 6% tổng dân số các nước thu nhập thấp mới được tiêm mũi đầu trong khi những nước giàu có đang lên kế hoạch tiêm mũi tăng cường. Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa đã gửi đi thông điệp với toàn thế giới rằng sự xuất hiện của Omicron và tình trạng khẩn cấp mà biến thể này gây ra chính là hồi chuông cảnh báo cần chấm dứt tình trạng bất bình đẳng trong tiếp cận vaccine.

Lê Ánh

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Cảnh báo nguy cơ ngộ độc từ nấm độc, cá nóc, so biển, cây, củ quả rừng tự nhiên

Cảnh báo nguy cơ ngộ độc từ nấm độc, cá nóc, so biển, cây, củ quả rừng tự nhiên

Ngày 24/3, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã có công văn số 506/ATTP-NĐTT đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và đơn vị chức năng tăng cường giám sát, triển khai các giải pháp kiểm soát an toàn thực phẩm trong thu hái, đánh bắt, tiêu dùng sản phẩm nông, lâm, thủy sản, sử dụng các loại nấm, cây, củ quả rừng tự nhiên…

Năm khuyến cáo của Bộ Y tế để phòng, chống bệnh sởi

Năm khuyến cáo của Bộ Y tế để phòng, chống bệnh sởi

Theo thống kê của Bộ Y tế, từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước ghi nhận khoảng 40.000 trường hợp nghi sởi, 5 trường hợp tử vong liên quan đến sởi; các trường hợp nghi sởi ghi nhận cao nhất tại khu vực miền Nam (57%), miền Trung (19,2%), miền Bắc (15,1%), Tây Nguyên (8,7%).

Cao Bằng: Bệnh nhân đầu tiên tử vong do nghi sởi

Cao Bằng: Bệnh nhân đầu tiên tử vong do nghi sởi

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cao Bằng thông tin, bệnh nhân Hoàng A.Q (sinh năm 2023, dân tộc Mông, trú tại Bản Oóng, xã Sơn Lập, huyện Bảo Lạc) đến khám và điều trị tại Trung tâm Y tế huyện Pác Nặm (tỉnh Bắc Kạn) đã tử vong ngày 10/3, nghi liên quan đến bệnh sởi.

Phát hiện mới mở ra hy vọng ngăn ngừa ung thư

Phát hiện mới mở ra hy vọng ngăn ngừa ung thư

Ngày 17/3, Viện Nghiên cứu Y khoa Nhi (CMRI) tại thành phố Sydney công bố kết quả nghiên cứu mới cho thấy các nhà khoa học đã phát hiện một cơ chế đáng ngạc nhiên có thể giúp các tế bào trở thành “tấm khiên” ngăn ngừa ung thư.

Nga phát triển liệu pháp phóng xạ trị ung thư tuyến tiền liệt

Nga phát triển liệu pháp phóng xạ trị ung thư tuyến tiền liệt

Các nhà khoa học tại Đại học Bách khoa Tomsk (TPU), Nga, đã phát triển và được cấp bằng sáng chế cặp dược phẩm phóng xạ trị liệu (Theranostic) đầu tiên của Nga, mở ra một hướng đi mới đầy hứa hẹn trong việc chẩn đoán và điều trị căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Theo thông báo từ TPU, giai đoạn thử nghiệm lâm sàng ban đầu đã thành công.

Cảnh báo nguy cơ trẻ nhỏ ngộ độc do ăn đá bào chứa glycerol

Cảnh báo nguy cơ trẻ nhỏ ngộ độc do ăn đá bào chứa glycerol

Các nhà nghiên cứu ở Anh và Ireland mới đây đã đưa ra cảnh báo trẻ em dưới 8 tuổi không nên ăn đá bào có chứa glycerol. Lý do là bởi món giải khát có màu sắc bắt mắt, hấp dẫn trẻ nhỏ này tiềm ẩn nguy cơ gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ.

Tập luyện cơ bắp giúp cải thiện giấc ngủ ở người cao tuổi

Tập luyện cơ bắp giúp cải thiện giấc ngủ ở người cao tuổi

Theo một nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Thái Lan, tập thể dục, đặc biệt là các bài tập tăng cường sức mạnh và tập aerobic, đã chứng minh hiệu quả đáng kể trong việc nâng cao chất lượng giấc ngủ so với các hoạt động thông thường.

Cà Mau: 4 người nhập viện cấp cứu vì ăn cá nóc

Cà Mau: 4 người nhập viện cấp cứu vì ăn cá nóc

Ngày 4/3, Bệnh viện Đa khoa Cái Nước (huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau) cho biết, bệnh viện tiếp nhận 4 bệnh nhân cùng ngụ tại thị trấn Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân, bị ngộ độc sau khi ăn cá nóc, trong đó có 2 trường hợp vẫn đang phải thở máy.

Nghiên cứu từ Anh về "siêu thực phẩm" cho não bộ

Nghiên cứu từ Anh về "siêu thực phẩm" cho não bộ

Một nghiên cứu mới từ Đại học Reading, Vương quốc Anh, đã mang đến những phát hiện đáng chú ý về tác động tích cực của việc bổ sung hạt óc chó vào bữa sáng đối với khả năng nhận thức ở người trẻ.

Phòng tránh cúm trong thời điểm giao mùa

Phòng tránh cúm trong thời điểm giao mùa

Hiện đang là thời điểm giao mùa Đông - Xuân, với độ ẩm cao, tạo điều kiện thuận lợi cho virus phát triển và lây lan. Bên cạnh đó, nhu cầu đi lại, giao thương và các hoạt động lễ hội đầu năm gia tăng cũng làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh, nhất là dịch cúm.

Thực phẩm lên men giúp giảm stress, trầm cảm

Thực phẩm lên men giúp giảm stress, trầm cảm

Một nghiên cứu mới từ các nhà khoa học Singapore vừa phát hiện mối liên hệ quan trọng giữa vi khuẩn đường ruột và sức khỏe tâm thần, mở ra hy vọng mới trong việc điều trị lo âu và trầm cảm thông qua chế độ ăn uống.

Người dân không chủ quan nhưng cũng không quá hoang mang, lo sợ vì bệnh cúm

Người dân không chủ quan nhưng cũng không quá hoang mang, lo sợ vì bệnh cúm

Những ngày qua, thông tin về diễn biến phức tạp của dịch cúm tại Việt Nam và trên thế giới khiến nhiều người dân hoang mang, lo lắng. Đặc biệt, sau khi một nữ diễn viên nổi tiếng người Đài Loan (Trung Quốc) tử vong do mắc cúm càng dấy lên những lo ngại về dịch bệnh tưởng như không còn xa lạ này.

Bệnh nhân có bệnh nền tim mạch cần lưu ý gì khi bị cúm mùa?

Bệnh nhân có bệnh nền tim mạch cần lưu ý gì khi bị cúm mùa?

“Cúm mùa có thể làm nặng lên các triệu chứng ở bệnh nhân suy tim và làm tăng nguy cơ các biến chứng tim mạch ở cả người khỏe mạnh và bệnh nhân có bệnh nền tim mạch” - Đây là khẳng định của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hoài, Viện Trưởng Viện Tim Mạch quốc gia, Bệnh viện Bạch Mai.

Giám sát, phát hiện sớm các bệnh lây truyền qua đường hô hấp

Giám sát, phát hiện sớm các bệnh lây truyền qua đường hô hấp

Để chủ động công tác phòng, chống bệnh cúm mùa, sởi và các bệnh lây truyền qua đường hô hấp, ngày 13/2, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang Hoàng Việt Phương cho biết đã yêu cầu Sở Y tế chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương trong tỉnh thực hiện rà soát đối tượng tiêm chủng để tổ chức tiêm bù, tiêm vét cho những đối tượng chưa được tiêm hoặc tiêm chưa đủ các mũi vaccine phòng bệnh sởi.

Không nên chủ quan trước cúm mùa

Không nên chủ quan trước cúm mùa

Bệnh nhân nam T.V.L, 78 tuổi, ở Từ Liêm, Hà Nội, được chuyển từ bệnh viện gần nhà đến Trung tâm Bệnh Nhiệt đới - Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng sốt cao, khó thở mỗi lúc một tăng. Bệnh nhân có tiền sử huyết áp cao, bệnh Alzheimer, test dương tính cúm A. Trước tình trạng bệnh nhân bị suy hô hấp, các y bác sỹ đã phải mở nội khí quản, cho bệnh nhân thở máy và điều trị tích cực.