Các đột biến của virus SARS-CoV-2 có khả năng "lẩn trốn" tế bào T trên diện rộng

Các đột biến của virus SARS-CoV-2 có khả năng "lẩn trốn" tế bào T trên diện rộng

Lây nhiễm tự nhiên virus SARS-CoV-2 và tiêm vaccine ngừa COVID-19 đều tạo ra các kháng thể và tế bào T có khả năng "vô hiệu hóa" chủng virus này. Tuy nhiên, hiệu quả miễn dịch có được từ các phương thức trên có nguy cơ giảm sút do virus SARS-CoV-2 tiến hóa, dẫn tới xuất hiện những biến thể mới, như biến thể Omicron.

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng các phản ứng của tế bào T nhắm vào virus SARS-CoV-2 khá mạnh đối với các đột biến được quan sát thấy ở các biến thể thuộc nhóm Biến thể đáng quan ngại (VOC) hiện nay. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã ghi nhận hiện tượng mất các phản ứng của tế bào T CD8+ (tế bào miễn dịch dòng lympho có nguồn gốc từ tủy xương) đối với biến thể Omicron ở một số ít bệnh nhân đã bình phục và một số trường hợp đã tiêm vaccine. Ngoài ra, các đột biến trong một số epitope tế bào T CD8+ đã làm suy yếu phản ứng của tế bào T ở một số trường hợp (epitope là vị trí gắn kết cụ thể của kháng nguyên hoặc miễn dịch với kháng thể). Như vậy, những nghiên cứu này chỉ ra một số khả năng các biến thể của virus SARS-CoV-2 có thể "trốn thoát" các phản ứng của tế bào T, từ đó làm giảm khả năng bảo vệ của vaccine cũng như khả năng miễn dịch đạt được sau khi mắc COVID-19. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu chưa xác định được mức độ virus SARS-CoV-2 có thể né tránh các phản ứng của tế bào T CD8+.

Tạp chí Vaccines đã đăng tải một nghiên cứu mới về việc xác định và theo dõi các đột biến trong virus SARS-CoV-2 "tiếp tay" cho việc "trốn" tế bào T CD8+.

Trong khuôn khổ nghiên cứu, các nhà khoa học đã thu thập 753 epitope tế bào T CD8+ kháng nguyên bạch cầu ở người (HLA) và dữ liệu trình tự gien virus SARS-CoV-2. Sau đó, họ xác định được một đột biến epitope từ dữ liệu trình tự đã được xử lý. Các nhà khoa học sử dụng phương pháp dự đoán liên kết peptit – HLA để xác định xem liệu có bất kỳ đột biến epitope nào tác động đến sự gắn kết của epitope với alen HLA cụ thể của nó hay không. Theo đó, họ phát hiện hơn 35.000 đột biến epitope trên các protein cùng 20 epitope tế bào T CD8+ của virus SARS-CoV-2 đã được bảo tồn, song không bao gồm bất kỳ đột biến nào liên quan đến các biến thể đáng quan ngại đã xuất hiện cho đến nay.

Nhóm nghiên cứu nhận thấy các epitope tế bào T CD8+ không tác động đến liên kết HLA, nhưng khoảng 20% các đột biến epitope làm giảm liên kết HLA.

Trong số 166 đột biến epitope đã được xác định, có 83 đột biến được quan sát thấy từ 5 lần trở lên trong dữ liệu trình tự virus SARS-CoV-2 toàn cầu. Những đột biến này nằm trong epitope tế bào T CD8+ và có thể giúp các đột biến "trốn thoát" khỏi phản ứng của tế bào T. Khoảng 50% trong số này liên quan đến HLA-A * 02: 01, đây là alen HLA phổ biến nhất trên toàn cầu. Cũng trong 83 đột biến epitope, các nhà khoa học xác định được 16 đột biến có nguồn gốc từ protein gai (S). Các đột biến epitope còn lại có nguồn gốc từ các protein khác của virus SARS-CoV-2. Theo nghiên cứu, 83 đột biến này được coi là có vấn đề, vì chúng có thể ảnh hưởng đến khả năng miễn dịch tế bào T được tạo ra từ việc tiêm vaccine hoặc sau khi mắc COVID-19. Do đó, các nhà khoa học cho rằng cần sớm thực hiện các nghiên cứu về các epitope này để ngăn chặn sự "lẩn trốn" các phản ứng của tế bào T CD8+.

Minh Tâm

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Cảnh báo nguy cơ ngộ độc từ nấm độc, cá nóc, so biển, cây, củ quả rừng tự nhiên

Cảnh báo nguy cơ ngộ độc từ nấm độc, cá nóc, so biển, cây, củ quả rừng tự nhiên

Ngày 24/3, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã có công văn số 506/ATTP-NĐTT đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và đơn vị chức năng tăng cường giám sát, triển khai các giải pháp kiểm soát an toàn thực phẩm trong thu hái, đánh bắt, tiêu dùng sản phẩm nông, lâm, thủy sản, sử dụng các loại nấm, cây, củ quả rừng tự nhiên…

Năm khuyến cáo của Bộ Y tế để phòng, chống bệnh sởi

Năm khuyến cáo của Bộ Y tế để phòng, chống bệnh sởi

Theo thống kê của Bộ Y tế, từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước ghi nhận khoảng 40.000 trường hợp nghi sởi, 5 trường hợp tử vong liên quan đến sởi; các trường hợp nghi sởi ghi nhận cao nhất tại khu vực miền Nam (57%), miền Trung (19,2%), miền Bắc (15,1%), Tây Nguyên (8,7%).

Cao Bằng: Bệnh nhân đầu tiên tử vong do nghi sởi

Cao Bằng: Bệnh nhân đầu tiên tử vong do nghi sởi

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cao Bằng thông tin, bệnh nhân Hoàng A.Q (sinh năm 2023, dân tộc Mông, trú tại Bản Oóng, xã Sơn Lập, huyện Bảo Lạc) đến khám và điều trị tại Trung tâm Y tế huyện Pác Nặm (tỉnh Bắc Kạn) đã tử vong ngày 10/3, nghi liên quan đến bệnh sởi.

Phát hiện mới mở ra hy vọng ngăn ngừa ung thư

Phát hiện mới mở ra hy vọng ngăn ngừa ung thư

Ngày 17/3, Viện Nghiên cứu Y khoa Nhi (CMRI) tại thành phố Sydney công bố kết quả nghiên cứu mới cho thấy các nhà khoa học đã phát hiện một cơ chế đáng ngạc nhiên có thể giúp các tế bào trở thành “tấm khiên” ngăn ngừa ung thư.

Nga phát triển liệu pháp phóng xạ trị ung thư tuyến tiền liệt

Nga phát triển liệu pháp phóng xạ trị ung thư tuyến tiền liệt

Các nhà khoa học tại Đại học Bách khoa Tomsk (TPU), Nga, đã phát triển và được cấp bằng sáng chế cặp dược phẩm phóng xạ trị liệu (Theranostic) đầu tiên của Nga, mở ra một hướng đi mới đầy hứa hẹn trong việc chẩn đoán và điều trị căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Theo thông báo từ TPU, giai đoạn thử nghiệm lâm sàng ban đầu đã thành công.

Cảnh báo nguy cơ trẻ nhỏ ngộ độc do ăn đá bào chứa glycerol

Cảnh báo nguy cơ trẻ nhỏ ngộ độc do ăn đá bào chứa glycerol

Các nhà nghiên cứu ở Anh và Ireland mới đây đã đưa ra cảnh báo trẻ em dưới 8 tuổi không nên ăn đá bào có chứa glycerol. Lý do là bởi món giải khát có màu sắc bắt mắt, hấp dẫn trẻ nhỏ này tiềm ẩn nguy cơ gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ.

Tập luyện cơ bắp giúp cải thiện giấc ngủ ở người cao tuổi

Tập luyện cơ bắp giúp cải thiện giấc ngủ ở người cao tuổi

Theo một nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Thái Lan, tập thể dục, đặc biệt là các bài tập tăng cường sức mạnh và tập aerobic, đã chứng minh hiệu quả đáng kể trong việc nâng cao chất lượng giấc ngủ so với các hoạt động thông thường.

Cà Mau: 4 người nhập viện cấp cứu vì ăn cá nóc

Cà Mau: 4 người nhập viện cấp cứu vì ăn cá nóc

Ngày 4/3, Bệnh viện Đa khoa Cái Nước (huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau) cho biết, bệnh viện tiếp nhận 4 bệnh nhân cùng ngụ tại thị trấn Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân, bị ngộ độc sau khi ăn cá nóc, trong đó có 2 trường hợp vẫn đang phải thở máy.

Nghiên cứu từ Anh về "siêu thực phẩm" cho não bộ

Nghiên cứu từ Anh về "siêu thực phẩm" cho não bộ

Một nghiên cứu mới từ Đại học Reading, Vương quốc Anh, đã mang đến những phát hiện đáng chú ý về tác động tích cực của việc bổ sung hạt óc chó vào bữa sáng đối với khả năng nhận thức ở người trẻ.

Phòng tránh cúm trong thời điểm giao mùa

Phòng tránh cúm trong thời điểm giao mùa

Hiện đang là thời điểm giao mùa Đông - Xuân, với độ ẩm cao, tạo điều kiện thuận lợi cho virus phát triển và lây lan. Bên cạnh đó, nhu cầu đi lại, giao thương và các hoạt động lễ hội đầu năm gia tăng cũng làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh, nhất là dịch cúm.

Thực phẩm lên men giúp giảm stress, trầm cảm

Thực phẩm lên men giúp giảm stress, trầm cảm

Một nghiên cứu mới từ các nhà khoa học Singapore vừa phát hiện mối liên hệ quan trọng giữa vi khuẩn đường ruột và sức khỏe tâm thần, mở ra hy vọng mới trong việc điều trị lo âu và trầm cảm thông qua chế độ ăn uống.

Người dân không chủ quan nhưng cũng không quá hoang mang, lo sợ vì bệnh cúm

Người dân không chủ quan nhưng cũng không quá hoang mang, lo sợ vì bệnh cúm

Những ngày qua, thông tin về diễn biến phức tạp của dịch cúm tại Việt Nam và trên thế giới khiến nhiều người dân hoang mang, lo lắng. Đặc biệt, sau khi một nữ diễn viên nổi tiếng người Đài Loan (Trung Quốc) tử vong do mắc cúm càng dấy lên những lo ngại về dịch bệnh tưởng như không còn xa lạ này.

Bệnh nhân có bệnh nền tim mạch cần lưu ý gì khi bị cúm mùa?

Bệnh nhân có bệnh nền tim mạch cần lưu ý gì khi bị cúm mùa?

“Cúm mùa có thể làm nặng lên các triệu chứng ở bệnh nhân suy tim và làm tăng nguy cơ các biến chứng tim mạch ở cả người khỏe mạnh và bệnh nhân có bệnh nền tim mạch” - Đây là khẳng định của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hoài, Viện Trưởng Viện Tim Mạch quốc gia, Bệnh viện Bạch Mai.

Giám sát, phát hiện sớm các bệnh lây truyền qua đường hô hấp

Giám sát, phát hiện sớm các bệnh lây truyền qua đường hô hấp

Để chủ động công tác phòng, chống bệnh cúm mùa, sởi và các bệnh lây truyền qua đường hô hấp, ngày 13/2, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang Hoàng Việt Phương cho biết đã yêu cầu Sở Y tế chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương trong tỉnh thực hiện rà soát đối tượng tiêm chủng để tổ chức tiêm bù, tiêm vét cho những đối tượng chưa được tiêm hoặc tiêm chưa đủ các mũi vaccine phòng bệnh sởi.

Không nên chủ quan trước cúm mùa

Không nên chủ quan trước cúm mùa

Bệnh nhân nam T.V.L, 78 tuổi, ở Từ Liêm, Hà Nội, được chuyển từ bệnh viện gần nhà đến Trung tâm Bệnh Nhiệt đới - Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng sốt cao, khó thở mỗi lúc một tăng. Bệnh nhân có tiền sử huyết áp cao, bệnh Alzheimer, test dương tính cúm A. Trước tình trạng bệnh nhân bị suy hô hấp, các y bác sỹ đã phải mở nội khí quản, cho bệnh nhân thở máy và điều trị tích cực.