Các chỉ số giúp kiểm soát sức khỏe

Các chỉ số giúp kiểm soát sức khỏe

Bước vào tuổi trung niên, bạn phải đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe. Thực hiện các bước kiểm tra đơn giản và nhanh chóng sẽ giúp bạn hiểu điều gì đang xảy ra trong cơ thể mình, qua đó giúp bảo vệ mạng sống. 

Cô Vicky Saynor, 46 tuổi, người Anh, hiểu rõ tầm quan trọng của việc duy trì thói quen kiểm tra sức khỏe. 3 năm trước, cô đã hoàn thành phác đồ điều trị ung thư vú và kể từ đó cô thường xuyên xét nghiệm máu để theo dõi sức khỏe.

Cô Saynor cho biết đã giữ bản in kết quả kiểm tra sức khỏe để có thể xem bất kỳ chỉ số nào cũng như hiểu rõ hơn ý nghĩa của các chỉ số. Cụ thể, qua mỗi lần xét nghiệm máu cô nhận ra các dấu hiệu của tiền tiểu đường. Trên thực tế, hầu hết các bệnh nhân sử dụng liệu pháp hóa trị, đều có thể mắc tiểu đường.

Cô chia sẻ lần xét nghiệm đường huyết gần đây nhất vào tháng 12/2021 cho thấy cô có dấu hiệu tiền tiểu đường và chỉ còn 1 điểm nữa là có thể được chẩn đoán là tiểu đường Type 2. Khi đó, cô đã quyết định thay đổi cách sống. Saynor đã đọc cuốn sách của Michael Mosley về cách đẩy lùi bệnh tiểu đường Type 2, thực hiện chế độ ăn kiêng 8.000 calo đường huyết và đeo một chiếc máy theo dõi. Cô bắt đầu thực hiện chế độ này từ tháng 5. Lượng đường huyết của cô đo được lúc 7h là 9,7, trong khi thông thường chỉ số này của cô là từ 4,5-5,8. Cô bắt đầu giảm cân từ 86,4 kg xuống còn 77 kg, vòng eo cũng giảm từ 103 cm xuống còn 96 cm. Hiện đường huyết của cô lúc 7h là 5,9. Saynor tin tưởng sẽ đảo ngược được tình trạng tiền tiểu đường trong lần xét nghiệm máu tiếp theo.

Tuần này, Anh đã phát động một chiến dịch mang tên Know Your Numbers!, khuyến khích mọi người theo dõi huyết áp thường xuyên tại nhà. Theo giới chuyên gia, việc kiểm tra lượng đường huyết và cholesterol, cũng như hiểu ý nghĩa các chỉ số đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi kết quả. Trên thực tế, thời điểm "vàng" để can thiệp sức khỏe, không phải là khi kết quả xét nghiệm cho thấy bạn đã mắc bệnh máu nhiễm mỡ, tiểu đường hoặc thừa cân, mà là khi bạn ở gần vùng nguy hiểm như Saynor. Do đó, giới chuyên gia đã đưa ra khuyến nghị về những xét nghiệm bạn cần thường xuyên thực hiện và ý nghĩa thực sự của các chỉ số này

Huyết áp

Sử dụng máy đo để kiểm tra huyết áp thường xuyên. Huyết áp bình thường là từ 90/60 đến 120/80. Huyết áp cao hoặc tăng huyết áp thường được coi là căn bệnh "thầm lặng". Nếu không được điều trị, nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, chẳng hạn như đau tim và đột quỵ, sẽ tăng lên. Giới chuyên gia khuyến nghị người dân cần được khám tổng quát với bác sĩ đa khoa ít nhất 5 năm 1 lần, cũng như kiểm tra huyết áp thường xuyên tại nhà. Thông thường cứ 9 người thì có 1 người mắc cao huyết áp mà không biết.

Bác sĩ Sarah Levy cho biết nếu một người được chẩn đoán cao huyết áp, bác sĩ sẽ tính chỉ số khối cơ thể (BMI) của người đó, hỏi về việc uống rượu và việc ăn thực phẩm chế biến sẵn. Kiểm soát huyết áp có nghĩa là giải quyết các yếu tố nguy cơ khác, như cholesterol, rượu, chế độ ăn kiêng và ít tập thể dục.

Đường huyết

Chỉ số đường huyết cao hơn có thể coi là dấu hiệu của bệnh tiểu đường, có thể gây tổn thương lâu dài cho mạch máu, thận, mắt và dây thần kinh. Tổ chức Diabetes của Anh ước tính khoảng 850.000 người đang sống với căn bệnh này mà chưa được chẩn đoán. Do đó, giới chuyên gia đã chỉ ra 2 cách để người dân có thể theo dõi. Đầu tiên là xét nghiệm đường huyết, cho kết quả ngay lập tức và có thể thay đổi theo giờ. Phương pháp thứ 2 là xét nghiệm máu Hba1C cho kết quả chính xác hơn, tính lượng đường huyết trung bình trong 3 tháng qua.

Nếu bạn có các triệu chứng gồm khát nước quá mức, mệt mỏi hoặc mờ mắt hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tiểu đường, hãy đặt lịch xét nghiệm máu với bác sĩ đa khoa. Bạn không được khuyến khích sử dụng bộ xét nghiệm tiểu đường tại nhà nếu chưa được xác định mắc tiểu đường. Những người mắc tiểu đường cần được bác sĩ khám 6 tháng một lần.

Theo Dịch vụ y tế Anh, để phòng, tránh tiểu đường, người dân cần có chế độ ăn uống lành mạnh, ăn đúng bữa và tập thể dục 2,5 giờ mỗi tuần. Nếu ở trong giai đoạn tiền tiểu đường từ 42-47 như Saynor, đây chính là "thời điểm vàng để thay đổi lối sống". Nếu đang thừa cân, cần tập trung giảm cân. Nghiên cứu cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải (ít chất đạm), ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc có tác dụng phòng, tránh tiểu đường. Bên cạnh đó, cần cố gắng vận động. Điều này không có nghĩa là bạn cần đến phòng tập hay chạy bộ. Chỉ cần những thay đổi nhỏ, chẳng hạn như đứng thay vì ngồi, cũng có thể có tác động tích cực.

Cholesterol

Cholesterol là một thành phần của lipid máu, đóng vai trò quan trọng trong hầu hết các hoạt động của cơ thể. Cholesterol là một yếu tố không thể thiếu trong quá trình hoạt động của tế bào sợi thần kinh, cũng như trong việc sản xuất một số loại hormone, giúp cơ thể hoạt động bình thường và khỏe mạnh. Cholesterol có 2 loại chính gồm Lipoprotein mật độ thấp (LDL) thường được gọi là "cholesterol xấu" và lipoprotein mật độ cao (HDL) là "cholesterol tốt". LDL làm tắc nghẽn động mạch và gây ra các bệnh tim mạch, trong đó có đau tim và đột quỵ. Nếu có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch hoặc cholesterol cao, uống nhiều rượu, có chế độ ăn uống không lành mạnh hoặc cho rằng mình đang rất thừa cân, hãy xét nghiệm cholesterol trong máu. Cần kiểm tra chỉ số này ít nhất 5 năm/lần vì có thể bạn mắc bệnh nhưng không có triệu chứng.

Hiện đã có các bộ xét nghiệm cholesterol tại nhà, tuy nhiên, các bác sĩ thường kết hợp đọc chỉ số này với các yếu tố nguy cơ khác như huyết áp, tuổi tác, cân nặng để đánh giá điểm nguy cơ. Điểm số 10% có nghĩa bạn có 10% khả năng bị đột quỵ hoặc đau tim trong 10 năm tới. Điều này đồng nghĩa bạn cần hành động, thay đổi lối sống. Nếu điểm số này cao hơn, bác sĩ có thể khuyên bắt đầu dùng statin - một loại thuốc có hiệu quả cao dùng để dự phòng biến cố tim mạch thông qua việc giảm LDL cholesterol, giúp củng cố thành mạch và ngăn ngừa mảng bám.

Giới chuyên gia chỉ ra chế độ ăn Địa Trung Hải, tập thể dục và giảm lượng rượu có thể giảm lượng cholesterol xấu, trong khi ăn dầu ôliu, các loại hạt, quả bơ giúp làm tăng cholesterol tốt.

Thừa cân hoặc béo phì khiến nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Số đo vòng eo lớn có thể cho thấy lượng chất béo nội tạng cao hơn, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường Type 2, bệnh tim, ung thư vú, ung thư đại trực tràng và bệnh Alzheimer.

Ngọc Hà

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Cảnh báo nguy cơ ngộ độc từ nấm độc, cá nóc, so biển, cây, củ quả rừng tự nhiên

Cảnh báo nguy cơ ngộ độc từ nấm độc, cá nóc, so biển, cây, củ quả rừng tự nhiên

Ngày 24/3, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã có công văn số 506/ATTP-NĐTT đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và đơn vị chức năng tăng cường giám sát, triển khai các giải pháp kiểm soát an toàn thực phẩm trong thu hái, đánh bắt, tiêu dùng sản phẩm nông, lâm, thủy sản, sử dụng các loại nấm, cây, củ quả rừng tự nhiên…

Năm khuyến cáo của Bộ Y tế để phòng, chống bệnh sởi

Năm khuyến cáo của Bộ Y tế để phòng, chống bệnh sởi

Theo thống kê của Bộ Y tế, từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước ghi nhận khoảng 40.000 trường hợp nghi sởi, 5 trường hợp tử vong liên quan đến sởi; các trường hợp nghi sởi ghi nhận cao nhất tại khu vực miền Nam (57%), miền Trung (19,2%), miền Bắc (15,1%), Tây Nguyên (8,7%).

Cao Bằng: Bệnh nhân đầu tiên tử vong do nghi sởi

Cao Bằng: Bệnh nhân đầu tiên tử vong do nghi sởi

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cao Bằng thông tin, bệnh nhân Hoàng A.Q (sinh năm 2023, dân tộc Mông, trú tại Bản Oóng, xã Sơn Lập, huyện Bảo Lạc) đến khám và điều trị tại Trung tâm Y tế huyện Pác Nặm (tỉnh Bắc Kạn) đã tử vong ngày 10/3, nghi liên quan đến bệnh sởi.

Phát hiện mới mở ra hy vọng ngăn ngừa ung thư

Phát hiện mới mở ra hy vọng ngăn ngừa ung thư

Ngày 17/3, Viện Nghiên cứu Y khoa Nhi (CMRI) tại thành phố Sydney công bố kết quả nghiên cứu mới cho thấy các nhà khoa học đã phát hiện một cơ chế đáng ngạc nhiên có thể giúp các tế bào trở thành “tấm khiên” ngăn ngừa ung thư.

Nga phát triển liệu pháp phóng xạ trị ung thư tuyến tiền liệt

Nga phát triển liệu pháp phóng xạ trị ung thư tuyến tiền liệt

Các nhà khoa học tại Đại học Bách khoa Tomsk (TPU), Nga, đã phát triển và được cấp bằng sáng chế cặp dược phẩm phóng xạ trị liệu (Theranostic) đầu tiên của Nga, mở ra một hướng đi mới đầy hứa hẹn trong việc chẩn đoán và điều trị căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Theo thông báo từ TPU, giai đoạn thử nghiệm lâm sàng ban đầu đã thành công.

Cảnh báo nguy cơ trẻ nhỏ ngộ độc do ăn đá bào chứa glycerol

Cảnh báo nguy cơ trẻ nhỏ ngộ độc do ăn đá bào chứa glycerol

Các nhà nghiên cứu ở Anh và Ireland mới đây đã đưa ra cảnh báo trẻ em dưới 8 tuổi không nên ăn đá bào có chứa glycerol. Lý do là bởi món giải khát có màu sắc bắt mắt, hấp dẫn trẻ nhỏ này tiềm ẩn nguy cơ gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ.

Tập luyện cơ bắp giúp cải thiện giấc ngủ ở người cao tuổi

Tập luyện cơ bắp giúp cải thiện giấc ngủ ở người cao tuổi

Theo một nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Thái Lan, tập thể dục, đặc biệt là các bài tập tăng cường sức mạnh và tập aerobic, đã chứng minh hiệu quả đáng kể trong việc nâng cao chất lượng giấc ngủ so với các hoạt động thông thường.

Cà Mau: 4 người nhập viện cấp cứu vì ăn cá nóc

Cà Mau: 4 người nhập viện cấp cứu vì ăn cá nóc

Ngày 4/3, Bệnh viện Đa khoa Cái Nước (huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau) cho biết, bệnh viện tiếp nhận 4 bệnh nhân cùng ngụ tại thị trấn Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân, bị ngộ độc sau khi ăn cá nóc, trong đó có 2 trường hợp vẫn đang phải thở máy.

Nghiên cứu từ Anh về "siêu thực phẩm" cho não bộ

Nghiên cứu từ Anh về "siêu thực phẩm" cho não bộ

Một nghiên cứu mới từ Đại học Reading, Vương quốc Anh, đã mang đến những phát hiện đáng chú ý về tác động tích cực của việc bổ sung hạt óc chó vào bữa sáng đối với khả năng nhận thức ở người trẻ.

Phòng tránh cúm trong thời điểm giao mùa

Phòng tránh cúm trong thời điểm giao mùa

Hiện đang là thời điểm giao mùa Đông - Xuân, với độ ẩm cao, tạo điều kiện thuận lợi cho virus phát triển và lây lan. Bên cạnh đó, nhu cầu đi lại, giao thương và các hoạt động lễ hội đầu năm gia tăng cũng làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh, nhất là dịch cúm.

Thực phẩm lên men giúp giảm stress, trầm cảm

Thực phẩm lên men giúp giảm stress, trầm cảm

Một nghiên cứu mới từ các nhà khoa học Singapore vừa phát hiện mối liên hệ quan trọng giữa vi khuẩn đường ruột và sức khỏe tâm thần, mở ra hy vọng mới trong việc điều trị lo âu và trầm cảm thông qua chế độ ăn uống.

Người dân không chủ quan nhưng cũng không quá hoang mang, lo sợ vì bệnh cúm

Người dân không chủ quan nhưng cũng không quá hoang mang, lo sợ vì bệnh cúm

Những ngày qua, thông tin về diễn biến phức tạp của dịch cúm tại Việt Nam và trên thế giới khiến nhiều người dân hoang mang, lo lắng. Đặc biệt, sau khi một nữ diễn viên nổi tiếng người Đài Loan (Trung Quốc) tử vong do mắc cúm càng dấy lên những lo ngại về dịch bệnh tưởng như không còn xa lạ này.

Bệnh nhân có bệnh nền tim mạch cần lưu ý gì khi bị cúm mùa?

Bệnh nhân có bệnh nền tim mạch cần lưu ý gì khi bị cúm mùa?

“Cúm mùa có thể làm nặng lên các triệu chứng ở bệnh nhân suy tim và làm tăng nguy cơ các biến chứng tim mạch ở cả người khỏe mạnh và bệnh nhân có bệnh nền tim mạch” - Đây là khẳng định của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hoài, Viện Trưởng Viện Tim Mạch quốc gia, Bệnh viện Bạch Mai.

Giám sát, phát hiện sớm các bệnh lây truyền qua đường hô hấp

Giám sát, phát hiện sớm các bệnh lây truyền qua đường hô hấp

Để chủ động công tác phòng, chống bệnh cúm mùa, sởi và các bệnh lây truyền qua đường hô hấp, ngày 13/2, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang Hoàng Việt Phương cho biết đã yêu cầu Sở Y tế chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương trong tỉnh thực hiện rà soát đối tượng tiêm chủng để tổ chức tiêm bù, tiêm vét cho những đối tượng chưa được tiêm hoặc tiêm chưa đủ các mũi vaccine phòng bệnh sởi.

Không nên chủ quan trước cúm mùa

Không nên chủ quan trước cúm mùa

Bệnh nhân nam T.V.L, 78 tuổi, ở Từ Liêm, Hà Nội, được chuyển từ bệnh viện gần nhà đến Trung tâm Bệnh Nhiệt đới - Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng sốt cao, khó thở mỗi lúc một tăng. Bệnh nhân có tiền sử huyết áp cao, bệnh Alzheimer, test dương tính cúm A. Trước tình trạng bệnh nhân bị suy hô hấp, các y bác sỹ đã phải mở nội khí quản, cho bệnh nhân thở máy và điều trị tích cực.