Năm du lịch quốc gia - Huế 2025:

Khơi mạch nguồn tranh dân gian Làng Sình

Từ khởi nguồn là loại tranh dùng để thờ cúng trong dân gian từ hơn 400 năm trước, tranh dân gian Làng Sình trải qua nhiều thăng trầm, đến nay vẫn có sức sống, chậm rãi hòa vào dòng chảy văn hóa dân gian vùng đất Huế.

potal-nam-du-lich-quoc-gia-hue-2025-tranh-dan-gian-lang-sinh-7949018.jpg
Nghệ nhân Kỳ Hữu Phước giới thiệu về tranh dân gian Làng Sình tới du khách. Ảnh: Hải Âu – TTXVN

Lưu giữ dòng tranh dân gian

Những ngày cuối tháng 3, đầu tháng 4, thành phố Huế nhộn nhịp tổ chức Năm du lịch quốc gia – Huế 2025 với chủ đề “Kinh đô xưa – Vận hội mới”, chúng tôi về làng Sình, phường Dương Nỗ, nơi ngã ba hợp lưu cuối nguồn của dòng sông Hương và sông Bồ, vùng đất hội tụ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử.

Nghệ nhân Kỳ Hữu Phước (năm nay 78 tuổi, trú tại làng Sình, phường Dương Nỗ, thành phố Huế) có dáng người tầm thước, nước da ngăm đen, giọng nói nhẹ nhàng và sâu lắng của người dân Huế, kể về chiều sâu của tranh dân gian Làng Sình mà chín đời tộc họ ông đã gìn giữ.

“Ngày trước, để làm ra được những bức tranh dân gian rất vất vả. Các cụ phải lên những ngọn núi cao nhất của dãy Bạch Mã tìm cây vang để nấu ra màu đỏ đẹp nhất; lội xuống những khe núi hẹp nhất và sâu nhất để tìm cây dành, làm ra màu xanh lục. Cây dành vốn chỉ cho hoa vào dịp tháng 4, người nghệ nhân phải đào nguyên cả cây có đầy đủ rễ, thân, cành, lá và cả hoa mới có thể tạo ra màu xanh đẹp nhất”, ông Phước kể.

Tranh Làng Sình được tạo tác dựa trên 5 màu sắc chủ đạo: màu đỏ từ rễ cây vang; xanh lục từ các bộ phận của cây dành; màu vàng từ lá cây đung; màu tím từ quả mồng tơi; màu cam từ gạch ngói cổ bị hỏng, vỡ.

potal-nam-du-lich-quoc-gia-hue-2025-tranh-dan-gian-lang-sinh-7949048.jpg
Nghệ nhân Kỳ Hữu Phước giới thiệu về tranh dân gian Làng Sình cho du khách. Ảnh: Hải Âu – TTXVN

Những điều đó vẫn chưa đủ chất liệu để tạo nên tranh Làng Sình, muốn in ra tranh phải có khuôn. Để có khuôn in tốt nhất, tổ tiên của ông Phước phải nhiều lần lặn lội vào tận vùng núi Nam Trà My (Quảng Nam) để tìm gỗ cây lòng mứt (còn gọi là hồng xiêm) mang về làm khuôn. Giấy làm tranh Làng Sình, ban đầu là giấy dó, sau dần thay đổi, sử dụng nhiều loại giấy khác nhau.

Lật giở thư tịch cổ cùng với cứ liệu gia phả dòng họ Kỳ, nghệ nhân Kỳ Hữu Phước lần tìm về nguồn cội, phát hiện ra tranh Làng Sình có nguồn gốc từ tranh dân gian Đông Hồ (Bắc Ninh). Hai làng nghề vẫn đang thờ một tổ nghề, ngài “Quý công”. Hơn 400 năm trước, cụ tổ đời thứ 9 của ông Phước đã mang nghề gia truyền từ Đông Hồ vào định cư nơi ngã 3 sông nơi mạch nguồn tràn sức sống này.

Chạnh lòng về những giai đoạn khó khăn, ông Phước kể, sau ngày thống nhất, đất nước còn khó khăn, học sinh thiếu sách vở đến trường, tranh Làng Sình làm bằng giấy, tô màu, dùng để cúng tế xong rồi đem đốt, nên được xem là một sự lãng phí lớn. Vậy là nghề bị hạn chế và ngừng.

Khi đó, tôi phải đi đến những nhà trong làng để xin hoặc mua các dụng cụ làm tranh bị bỏ đi về cất dấu,... nghệ nhân Kỳ Hữu Phước thuật lại.

Đến năm 1986, gia đình ông Phước lặng lẽ lấy đồ nghề từ dưới đất lên, lại làm tranh để mưu sinh. Vợ chồng ông cùng 5 người con đều làm tranh. Ông Phước mang tranh đi bán, gõ cửa từng nhà. “Khi biết tôi bán tranh, người dân mừng vì quá lâu rồi mới có tranh Làng Sình.

Qua những giai đoạn khó khăn ấy, đến lúc Huế chuẩn bị tổ chức Festival làng nghề truyền thống, mọi người mới nhận ra, nghề vẽ tranh Làng Sình không còn ai ngoài gia đình ông Phước. Tranh Làng Sình được đề nghị khôi phục, tạo nên làng nghề truyền thống, bây giờ đã là điểm đến trải nghiệm trong các tuyến du lịch của vùng kinh đô xưa.

potal-nam-du-lich-quoc-gia-hue-2025-tranh-dan-gian-lang-sinh-7949023.jpg
Nghệ nhân Kỳ Hữu Phước giới thiệu về tranh dân gian Làng Sình. Ảnh: Hải Âu – TTXVN

Mạch nguồn vẫn chảy

Ngã ba Sình, vùng sông nước mang nhiều dấu ấn lịch sử trên hành trình mở cõi của chúa Nguyễn, dòng tranh dân gian này đã hòa quyện với tập tục, tín ngưỡng của người dân bản địa, tạo nên 1 bản sắc văn hóa, tín ngưỡng. Từ mục đích ban đầu dùng để thờ cúng, ma chay, lâu dần nội dung tranh Làng Sình được mở rộng, tạo nên dòng tranh dân gian mang nhiều bản sắc riêng có.

Nghệ nhân Kỳ Hữu Phước kể lại: Festival làng nghề truyền thống Huế lần thứ nhất năm 2002, ông vào làm tranh ở Đại Nội, được xem bát âm của Nhã nhạc cung đình. Sau đó, ông về làm ra bộ khuôn tranh bát âm. Khi ông đi xem hội vật làng Sình, làng Thủ Lễ, về nhà cũng khắc ra bộ khuôn 4 thế võ vật Làng Sình… Theo thời gian, nội dung của tranh Làng Sình ngày càng phong phú, về trẻ con, 12 con giáp, về Tết chuồng (ngày lễ, ngày phiên, tổ nghề chăn nuôi các loại vật trâu, lợn, gà…), ông chuồng-bà chuồng, tranh pháo, Tết quê, gia đình, vinh hoa phú quý…

Anh Dương Văn Kính, Phòng Văn hóa – Khoa học và Thông tin Quận Phú Xuân (thành phố Huế), thành viên Ban Tổ chức Festival làng nghề truyền thống Huế cho biết, giai đoạn đầu khôi phục làng nghề thật sự rất vất vả. Nhưng may là làng có 1 hạt nhân như ông Phước. Đến nay, nghề làm tranh Làng Sình đã được đào tạo cho hàng trăm lao động. Mỗi độ cuối năm, làng Sình lại nhộn nhịp, đông đảo hộ dân đều làm tranh dân gian, bán khắp các thị trường. Riêng ngày thường, nhà ông Phước vẫn là điểm đến trải nghiệm cho du khách khắp nơi trên thế giới và cả học sinh, trẻ em trong nước. Năm 2014, ông Phước được Trung ương Hội Khoa học phát triển nguồn nhân lực – nhân tài Việt Nam trao Bằng tôn vinh Nhân tài Đất Việt; tranh dân gian Làng Sình đã được trao chứng nhận là sản phẩm OCOP 3 sao, cùng với nhiều danh hiệu và chứng nhận khác.

Họa sỹ Đặng Mậu Tựu, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Hội Mỹ Thuật Việt Nam, nguyên Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Thừa Thiên – Huế cho biết:“Tranh Làng Sình xuất phát từ tranh Đông Hồ nhưng mộc mạc hơn, dung dị và bình dân hơn. Cái độc đáo, nét ngô nghê, chất dân gian trong tranh Làng Sình không phải dễ làm; không bản lĩnh sẽ không tạo ra được cái chất dân gian đó. Qua nhiều thăng trầm, ông Phước nhiều lần muốn bỏ nghề, nhưng anh em họa sỹ đã động viên gia đình ông giữ nghề, truyền nghề cho cộng đồng.

Người dân làng Sình nay đã quen gọi nghệ nhân Kỳ Hữu Phước là “Phước công”, vì xem ông là tổ nghề, là người có công giữ gìn và đóng góp lớn lao nhất cho sự phát triển của dòng tranh dân gian Làng Sình, 1 mạch nguồn vẫn âm thầm chảy, cùng hòa vào dòng sông văn hóa của xứ kinh đô Huế.

Hải Âu - Kha Phạm

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Trải nghiệm du lịch gắn với nông nghiệp độc đáo giữa núi rừng Hà Giang

Trải nghiệm du lịch gắn với nông nghiệp độc đáo giữa núi rừng Hà Giang

Từ việc cắt cỏ bên đường đến ý tưởng mở quán nước nhỏ để du khách nghỉ chân, sau hai năm, nhờ sự chăm chỉ cố gắng, đôi vợ chồng người Tày đã xây dựng lên điểm du lịch gắn với nông nghiệp Cát Lý tại xã Thuận Hòa (Vị Xuyên, Hà Giang). Nơi đây không chỉ là điểm dừng chân, mà còn mang đến những trải nghiệm độc đáo, giúp du khách hòa mình vào thiên nhiên hùng vĩ của vùng cao.

Phát triển du lịch bền vững gắn với Công viên địa chất toàn cầu UNESCO

Phát triển du lịch bền vững gắn với Công viên địa chất toàn cầu UNESCO

Năm 2024 và 3 tháng đầu của năm 2025, ngành du lịch Cao Bằng đón nhận nhiều tín hiệu tích cực, lượng khách đến đã phục hồi sau đại dịch COVID-19. Ban Quản lý, Công viên địa chất Non nước Cao Bằng đã nắm bắt cơ hội, định hướng, hỗ trợ các cơ sở kinh doanh du lịch phát triển sản phẩm mới theo hướng bền vững, chất lượng cao, có đặc trưng riêng gắn với bảo vệ các giá trị di sản, giữ vững danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.

Nâng tầm du lịch trên vịnh Bái Tử Long, Quảng Ninh

Nâng tầm du lịch trên vịnh Bái Tử Long, Quảng Ninh

Vịnh Bái Tử Long hội tụ đầy đủ các cơ hội để phát triển du lịch. Nhằm đánh giá khách quan, toàn diện tình hình phát triển du lịch cũng như tiềm năng, cơ hội, thách thức, hạn chế của địa điểm hấp dẫn này, ngày 29/3, UBND tỉnh Quảng Ninh tổ chức Hội nghị Phát triển du lịch trên vịnh Bái Tử Long.

 Akŏ Dhông, "Buôn trong lòng phố"

Akŏ Dhông, "Buôn trong lòng phố"

Nằm trong lòng thành phố Buôn Ma Thuột náo nhiệt, Buôn Akŏ Dhông có diện tích 62,3 ha với 247 hộ, được xem là buôn làng đẹp nhất ở Đắk Lắk hiện nay.

Trải nghiệm thiên nhiên trên "vùng đất của nắng và gió"

Trải nghiệm thiên nhiên trên "vùng đất của nắng và gió"

Hiện nay, xu hướng "check-in" trải nghiệm tại các địa điểm đến đã trở thành một phần không thể thiếu trong mỗi chuyến đi. Tại Ninh Thuận, trào lưu này không chỉ giúp du khách lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ mà còn góp phần quảng bá hình ảnh du lịch địa phương hiệu quả.

Đỏ rực trời mùa hoa gạo tháng Ba

Đỏ rực trời mùa hoa gạo tháng Ba

Hoa gạo là loài hoa nở trong dịp cuối Xuân, vào tháng Ba, thời khắc báo hiệu những ngày rét chuẩn bị đi qua, nhường chỗ cho những tia nắng hạ. Cây gạo đỏ rực một vùng trời gắn liền với khung cảnh êm đềm, từ lâu trở thành linh hồn của mỗi làng quê Bắc bộ, gắn với ký ức của những người con xa quê nhớ về nguồn cội.

Thu hút đầu tư, phát triển "viên ngọc xanh" du lịch Khuôn Thần

Thu hút đầu tư, phát triển "viên ngọc xanh" du lịch Khuôn Thần

Bắc Giang đang vươn mình để trở thành một điểm sáng trong thu hút đầu tư và phát triển kinh tế. Trên hành trình đó, tỉnh không ngừng chú trọng vào các dự án trọng điểm, đặc biệt là lĩnh vực du lịch. Trong số những điểm đến tiềm năng, khu du lịch Khuôn Thần đang được xem là "viên ngọc xanh" triển vọng, hứa hẹn trở thành điểm nhấn du lịch sinh thái của miền Bắc.

Quảng bá hình ảnh Bắc Kạn “An toàn, thân thiện, hấp dẫn khách du lịch”

Quảng bá hình ảnh Bắc Kạn “An toàn, thân thiện, hấp dẫn khách du lịch”

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Kạn Đinh Quang Tuyên, tỉnh mới ban hành Kế hoạch triển khai các hoạt động kích cầu du lịch Bắc Kạn năm 2025, với mục đích tăng cường các giải pháp kích cầu, thu hút khách du lịch đến với Bắc Kạn... Tỉnh phấn đấu thu hút trên 1,3 triệu lượt khách du lịch trong năm 2025 (tăng khoảng 30% so với 2024), nhất là xây dựng hình ảnh du lịch Bắc Kạn “An toàn, thân thiện, hấp dẫn khách du lịch”.

Nậm Nghiệp, mùa hoa sơn tra nở rộ

Nậm Nghiệp, mùa hoa sơn tra nở rộ

Từ khoảng giữa tháng 3, hoa sơn tra (táo mèo) lại nở rộ nhuộm trắng tinh khôi những đồi núi, bản làng ở xã Ngọc Chiến (huyện Mường La, Sơn La), mời gọi bước chân du khách gần xa.

Lan tỏa vẻ đẹp du lịch Lạng Sơn tới khu vực miền Trung

Lan tỏa vẻ đẹp du lịch Lạng Sơn tới khu vực miền Trung

Chiều 24/3, tại thành phố Huế, Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh Lạng Sơn tổ chức Hội nghị “Quảng bá điểm đến du lịch Lạng Sơn 2025”, với sự tham dự của lãnh đạo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), các tổ chức, doanh nghiệp, công ty lữ hành khu vực miền Trung.

Năm Du lịch quốc gia 2025 - Bước đột phá cho Du lịch Huế

Năm Du lịch quốc gia 2025 - Bước đột phá cho Du lịch Huế

Sau lần đầu đăng cai tổ chức Năm Du lịch quốc gia vào năm 2013, năm 2025, Huế tiếp tục tổ chức sự kiện này với chủ đề "Huế - Kinh đô xưa, Vận hội mới" mang nhiều kỳ vọng cho ngành "công nghiệp không khói". Địa phương đã sẵn sàng cho chuỗi các hoạt động nhằm tạo đà bứt phá cho thương hiệu du lịch Huế trên bản đồ du lịch Việt Nam và thế giới.

Bảo tồn, phát triển giá trị Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn gắn với phát triển du lịch

Bảo tồn, phát triển giá trị Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn gắn với phát triển du lịch

Phát huy vai trò của thanh niên trong xây dựng, phát triển Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn gắn với chuyển đổi số, thúc đẩy phát triển du lịch bền vững, là chủ đề của Hội nghị đối thoại giữa Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Hồ Tiến Thiệu với đoàn viên thanh niên diễn ra ngày 20/3.

Bảo tồn, phát huy giá trị kiến trúc truyền thống gắn với phát triển du lịch tỉnh Bắc Kạn

Bảo tồn, phát huy giá trị kiến trúc truyền thống gắn với phát triển du lịch tỉnh Bắc Kạn

Hiện nay, ở Bắc Kạn có gần 9.300 công trình kiến trúc nhà ở truyền thống của các dân tộc Tày, Dao, Nùng, trong đó có 8.681 nhà sàn, 8 nhà trình tường, 605 nhà đất. Việc huy động nguồn lực để bảo tồn giá trị văn hóa, kiến trúc nhà ở truyền thống của các dân tộc đang được các địa phương chú trọng nhằm phát huy tiềm năng phát triển du lịch ở Bắc Kạn.

Hà Giang, điểm đến hấp dẫn của nhiều du khách quốc tế

Hà Giang, điểm đến hấp dẫn của nhiều du khách quốc tế

Hà Giang, địa danh nổi tiếng với những cung đường đèo uốn lượn, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, những bản làng mộc mạc nép mình bên triền đá ẩn giấu bao điều thú vị về văn hóa, cuộc sống chân thực của đồng bào dân tộc thiểu số đang ngày càng nổi tiếng trên bản đồ du lịch Việt Nam và thế giới (theo dữ liệu tìm kiếm từ nền tảng du lịch số Agoda).

Long trọng Lễ hội kỷ niệm 141 năm Khởi nghĩa Yên Thế

Long trọng Lễ hội kỷ niệm 141 năm Khởi nghĩa Yên Thế

Ngày 16/3, tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt “Những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế (Bắc Giang), UBND huyện Yên Thế long trọng tổ chức khai mạc Lễ hội kỷ niệm 141 năm Khởi nghĩa Yên Thế (1884-2025). Lãnh đạo tỉnh Bắc Giang, huyện Yên Thế cùng đông đảo nhân dân và du khách thập phương tham dự.

Đại Từ phát triển kinh tế nhờ trồng chè gắn với du lịch

Đại Từ phát triển kinh tế nhờ trồng chè gắn với du lịch

Huyện Đại Từ được thiên nhiên ưu ái ban tặng cảnh quan độc đáo với những dãy núi cao hùng vĩ, những hồ nước, thác nước tự nhiên đẹp hoang sơ làm say đắm lòng người và nổi tiếng với nhiều sườn đồi phủ xanh màu lá chè. Tận dụng được thế mạnh đó mà huyện đã phát triển được nhiều khía cạnh kinh tế như nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng không chỉ tạo nên văn hóa trà độc đáo mà còn góp phần đưa huyện ngày một đi lên, khẳng định thương hiệu trà Thái Nguyên nói chung.

Đắk Nông phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo vệ rừng

Đắk Nông phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo vệ rừng

Là một trong 5 tỉnh thuộc khu vực Tây Nguyên, Đắk Nông hiện còn trên 248.340 ha rừng, trong đó có hơn 196.358 ha rừng tự nhiên. Đây là tiềm năng rất lớn để tỉnh phát triển kinh tế rừng. Du lịch sinh thái gắn với bảo vệ rừng được Đắk Nông xác định là ưu tiên hàng đầu để phát triển kinh tế rừng bền vững.