Đẩy lùi nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống ở vùng cao Yên Bái

Cán bộ Hội Phụ nữ xã Suối Giàng, huyện Văn Chấn tuyên truyền cho hội viên trong tổ tự quản về phòng chống nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Ảnh: Tiến Khánh – TTXVN
Cán bộ Hội Phụ nữ xã Suối Giàng, huyện Văn Chấn tuyên truyền cho hội viên trong tổ tự quản về phòng chống nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Ảnh: Tiến Khánh – TTXVN

Những năm qua, tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống tại vùng cao Yên Bái đã trở thành một vấn nạn xã hội nhức nhối. Cả hệ thống chính trị đã và đang vào cuộc nỗ lực đẩy lùi, từng bước xóa bỏ hủ tục lạc hậu này.

Nhiều hệ lụy tiêu cực

Đồng bào dân tộc thiểu số ở Yên Bái chiếm gần 60% tổng dân số toàn tỉnh. Bên cạnh những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, đồng bào nơi đây vẫn tồn tại một số hủ tục lạc hậu, trong đó tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống đã gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực đến gia đình và xã hội.

Nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống tập trung chủ yếu ở đồng bào người Mông, người Dao... tại các huyện vùng cao Trạm Tấu, Mù Cang Chải, Văn Chấn. Đây chính là một trong những nguyên nhân gây ra lực cản lớn đối với sự phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội tại khu vực có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Trong đó, đối tượng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống luôn sống trong vòng luẩn quẩn: đông con - đói nghèo - thất học - tảo hôn.

Bà Sùng Thị Mỷ, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Mù Cang Chải cho biết, do bị ảnh hưởng bởi những quan niệm, phong tục lạc hậu của đồng bào truyền qua nhiều thế hệ, tại nhiều thôn, bản người dân không khuyến khích con em đến trường mà muốn con cái ở nhà lấy vợ, lấy chồng sớm có thêm người làm việc giúp đỡ gia đình. Trong khi, bản thân các em, nhất là các em gái chưa nhận thức đầy đủ, nhiều em có tâm lý muốn nghỉ học sớm để lấy chồng theo phong tục dưới sự sắp đặt của gia đình.

Đẩy lùi nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống ở vùng cao Yên Bái ảnh 1Cán bộ Hội Phụ nữ xã Suối Giàng, huyện Văn Chấn tuyên truyền cho hội viên trong tổ tự quản về phòng chống nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Ảnh: Tiến Khánh – TTXVN

Số liệu thống kê từ Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Yên Bái cho thấy, trong 5 năm trở lại đây, tỉnh có gần 2.400 trường hợp tảo hôn, trong đó tảo hôn từ vợ là 1.536 người, chiếm gần 65% số người tảo hôn; hơn 90% số phụ nữ tảo hôn đều sinh con thứ 3 trở lên, phần lớn số phụ nữ này thuộc đối tượng hộ nghèo và chiếm tỷ lệ ly hôn cao.

Theo ông Giàng A Chang, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Trạm Tấu, do kết hôn còn trẻ, nhiều em phải bỏ học để lấy vợ, lấy chồng, mất cơ hội học tập, phải sớm lo toan cuộc sống gia đình nên kinh tế gặp rất nhiều khó khăn, đây là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng đói nghèo. Những gia đình tảo hôn thường thiếu hiểu biết về cách ứng xử, về kiến thức nuôi dạy con cái; thiếu trách nhiệm, bổn phận làm cha, làm mẹ, nên thường xảy ra mâu thuẫn, rất dễ dẫn đến ly hôn.

Hậu quả của việc tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống là vô cùng lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng dân số, làm suy giảm giống nòi và chất lượng nguồn nhân lực. Bản thân bệnh nhân chịu nhiều thiệt thòi, trong khi gia đình và xã hội mất đi nguồn lực để chạy chữa và chăm sóc người bệnh.

Bác sĩ Đinh Thị Minh Luyện, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Trạm Tấu cho biết, phần lớn những bà mẹ trẻ và trẻ em được sinh ra bị ảnh hưởng đến sức khỏe, đến tâm lý do cơ thể chưa phát triển hoàn thiện cả về trí lực và thể lực từ các cặp tảo hôn. Tỷ lệ mắc các bệnh di truyền, dị tật, chậm phát triển, tử vong sơ sinh cao hơn so với những đứa trẻ bình thường khác từ các cặp hôn nhân cận huyết thống.

Bác sỹ Luyện cho biết thêm, một số bệnh trẻ em thường gặp từ hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn như: bạch tạng, rối loạn chuyển hóa, dị dạng về xương, bụng phình to, thiểu năng trí tuệ, ốm yếu, mù màu… Đặc biệt, có tới gần 50% mang gen bệnh tan máu bẩm sinh di truyền Thalassemia hiện chưa có phương pháp điều trị khỏi bệnh. Người bệnh cần phải điều trị suốt đời, chi phí rất tốn kém.

Nỗ lực đẩy lùi tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống

Trước thực trạng nhức nhối của nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Yên Bái, năm 2021, Tỉnh ủy Yên Bái đã ban hành Kế hoạch hành động về tuyên truyền, vận động đẩy lùi tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và xuất nhập cảnh trái phép trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, cả hệ thống chính trị vào cuộc và lấy địa bàn hai huyện vùng cao Trạm Tấu và Mù Cang Chải làm trọng điểm, quyết liệt thực hiện các biện pháp đẩy lùi tệ nạn này. Đặc biệt là giao trách nhiệm người đứng đầu các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể từ tỉnh đến cơ sở phụ trách từng địa bàn cụ thể.

Tại huyện Trạm Tấu, ông Giàng A Thào, Bí thư Huyện ủy cho biết, cấp ủy, chính quyền huyện đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, lấy công tác tuyên truyền làm trọng tâm, xác định rõ đối tượng cần tập trung tuyên truyền chính là học sinh các trường phổ thông, chú trọng nâng cao hiểu biết của học sinh về sức khỏe sinh sản, tình dục an toàn. Ngoài ra, huyện đã phát huy mô hình gia đình, dòng tộc, thôn bản không có tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; phát huy vai trò gương mẫu của những người có uy tín, các chức sắc tôn giáo trong cộng đồng.

Kết quả trong năm 2021 vừa qua, huyện Trạm Tấu đã làm điểm và xây dựng mô hình điểm "Thôn, bản không có người tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống” tại 4 xã: Bản Công, Trạm Tấu, Pá Lau, Phình Hồ. Trong đó, Hội phụ nữ các cấp đã tuyên truyền, vận động được 23 trường hợp không tảo hôn, tiếp tục đến trường học tập.

Là cơ quan thường trực tuyên truyền, vận động xây dựng mô hình "Thôn, bản không có người tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống”, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Yên Bái thường xuyên gặp mặt, tổ chức hội nghị với 200 già làng, trưởng bản, người có uy tín trong đồng bào các dân tộc huyện Mù Cang Chải và Trạm Tấu. Thông qua đó, xây dựng các mô hình dòng họ tự quản về tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; bổ sung vào hương ước, quy ước không tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong tiêu chí gia đình văn hóa, dòng họ văn hóa.

Đẩy lùi nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống ở vùng cao Yên Bái ảnh 2Cán bộ Hội Phụ nữ xã Bản Mù, huyện Trạm Tấu tuyên truyền cho hội viên phòng chống nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống tại thôn, bản. Ảnh: Tiến Khánh - TTXVN

Ngoài ra, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Yên Bái phối hợp với Ban Dân tộc tỉnh ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án "Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2015-2025”; phối hợp với Sở Tư pháp tổ chức hàng chục hội nghị cho hàng trăm cán bộ xã, cán bộ thôn, bản để tuyên truyền pháp luật về Luật Hôn nhân và Gia đình; Luật Phòng, chống bạo lực gia đình.

Đặc biệt với vai trò và trách nhiệm của các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ trên toàn tỉnh, hàng nghìn cuộc vận động, tuyên truyền trực tiếp tại các thôn, bản đã trở thành phong trào sâu rộng, lan tỏa và làm thay đổi nhận thức các hội viên, góp phần tích cực đẩy lùi tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn.

Bà Nguyễn Thị Bích Nhiệm, Chủ tịch Hội liên hiệp Phụ nữ tỉnh Yên Bái cho biết, các cấp Hội đã phối hợp chặt chẽ với các cấp bộ Đoàn luôn duy trì và phát huy tốt vai trò 1.450 cộng tác viên, báo cáo viên làm nòng cốt để đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động con em gia đình, dòng họ không tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; định kỳ tổ chức lớp tập huấn tuyên truyền không sinh con thứ ba trở lên; không thách cưới cao; không xuất cảnh trái phép...thông qua tổ tự quản tới tất cả đoàn viên thanh niên, nhất là đoàn viên nữ.

Thống kê kết quả của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh cho thấy, hiện nay các cấp Hội đang duy trì 370 tổ tự quản với gần 5.900 thành viên tham gia. Đây là mô hình đang góp phần tích cực làm giảm số lượng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống từ 336 trường hợp trong năm 2015 xuống còn 216 trường hợp trong năm 2020. Đặc biệt, chỉ còn 110 trường hợp tảo hôn và không có trường hợp nào hôn nhân cận huyết thống trong năm 2021. Phấn đấu chấm dứt tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn tỉnh Yên Bái vào năm 2025.

Tiến Khánh

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Xác định nguyên nhân, khắc phục lúa chết bất thường cạnh cao tốc Cần Thơ - Cà Mau

Xác định nguyên nhân, khắc phục lúa chết bất thường cạnh cao tốc Cần Thơ - Cà Mau

Trước thông tin một số báo chí phản ánh, cánh đồng lúa vụ Đông Xuân của huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang ở hai bên đường cao tốc Cần Thơ - Cà Mau đang thi công bị thiệt hại do công trình bơm cát đắp nền, do hai bên cao tốc không có mương thoát nước nên phèn và nước mặn tràn thấm xuống ruộng.

Yên Bái tiếp nhận 36 tỷ đồng để xóa nhà tạm

Yên Bái tiếp nhận 36 tỷ đồng để xóa nhà tạm

Chiều 2/4, Ban Chỉ đạo xóa nhà tạm, nhà dột nát tỉnh Yên Bái tổ chức Chương trình tiếp nhận hỗ trợ kinh phí chung tay xóa nhà tạm, dột nát năm 2025 từ Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV).

Phá đường dây mua bán, vận chuyển trái phép gần 5 tấn chất độc ở Lào Cai

Phá đường dây mua bán, vận chuyển trái phép gần 5 tấn chất độc ở Lào Cai

Chiều 2/4, Công an tỉnh Lào Cai thông tin, lực lượng chức năng của đơn vị vừa đấu tranh triệt phá thành công một đường dây mua bán, vận chuyển trái phép chất độc (xyanua) với số lượng lớn; tàng trữ trái phép vật liệu nổ; vi phạm quy định về khai thác tài nguyên tại huyện Văn Bàn và bắt quả tang 47 đối tượng liên quan.

Đề nghị điều tra, xử lý vụ hành hung bác sỹ tại Gia Lai

Đề nghị điều tra, xử lý vụ hành hung bác sỹ tại Gia Lai

Ngày 2/4, Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) đã có công văn gửi Giám đốc Sở Y tế Gia Lai về vụ việc bác sỹ tại đơn vị Hồi sức cấp cứu, Trung tâm Y tế huyện Chư Sê, bị hành hung ngày 31/3. Vụ việc đã gây mất an ninh, trật tự, ảnh hưởng tiêu cực công tác khám, chữa bệnh, an toàn của người bệnh và nhân viên y tế.

Quảng Nam tái định cư, chống sạt lở cho đồng bào ở vùng “trước núi sau sông”

Quảng Nam tái định cư, chống sạt lở cho đồng bào ở vùng “trước núi sau sông”

Do địa hình có độ dốc cao, sông suối chia cắt mạnh cùng với phong tục tập quán, nhiều khu dân cư của đồng bào các dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Nam nằm rải rác ở lưng chừng núi. Nhiều nơi nằm trong vùng “trước núi sau sông” hoặc “trước sông sau núi” nên thường xuyên đối mặt với nguy cơ sạt lở núi và lũ quét. Nhiều năm qua, cùng với đầu tư cơ sở hạ tầng để phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh Quảng Nam đã nỗ lực ứng phó hiệu quả với thiên tai, ổn định cuộc sống lâu dài cho đồng bào.

Thêm thu nhập, tăng động lực cho người dân tích cực bảo vệ rừng ở Điện Biên

Thêm thu nhập, tăng động lực cho người dân tích cực bảo vệ rừng ở Điện Biên

Nhờ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng được triển khai hiệu quả, tỷ lệ che phủ rừng tại Điện Biên đã liên tục tăng trong những năm qua. Chính sách này không những nâng cao được trách nhiệm của người dân đối với quản lý, bảo vệ rừng mà còn còn góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, cải thiện cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Bạc Liêu tập trung xóa nhà tạm, nhà dột nát cho 3 nhóm đối tượng

Bạc Liêu tập trung xóa nhà tạm, nhà dột nát cho 3 nhóm đối tượng

Chung tay cùng cả nước, tỉnh Bạc Liêu đã huy động tối đa nguồn lực từ sự hỗ trợ của các ban, bộ, ngành Trung ương, doanh nghiệp, nhà hảo tâm, triển khai thực hiện chương trình “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát”, góp phần mang lại “mái ấm” kiên cố cho người dân trong tỉnh vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống.

Kiểm tra hiện trường, xử lý hố sụt lớn trên quốc lộ 3B

Kiểm tra hiện trường, xử lý hố sụt lớn trên quốc lộ 3B

Ngày 1/4, Giám đốc Ban Quản lý, Bảo trì công trình đường bộ Bắc Kạn (Sở Xây dựng tỉnh Bắc Kạn) Phùng Đức Hạnh cho biết, để đảm bảo an toàn cho người và các phượng tiện tham gia giao thông, đặc biệt là dân sinh sống gần khu vực sụt lún, Sở Xây dựng tỉnh Bắc Kạn đã đề nghị UBND huyện Na Rì chỉ đạo, tuyên truyền cho người dân không đi lại, chăn thả gia súc vào gần khu vực sụt lún, đảm bảo an toàn về tính mạng và tài sản; theo dõi và tuyên truyền cho người dân sống gần khu vực sụt lún; nếu hố lún tiếp tục phát triển và mở rộng thêm, mất an toàn cho người dân sống trong khu vực, phải có phương án di dời người dân.

Tri ân các Anh hùng, Liệt sĩ Thông tấn xã Giải phóng

Tri ân các Anh hùng, Liệt sĩ Thông tấn xã Giải phóng

Hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025), ngày 1/4, Đoàn nguyên cán bộ là phóng viên chiến trường của Thông tấn xã Giải phóng (nay là Thông tấn xã Việt Nam) tổ chức chương trình về nguồn và Lễ dâng hương tri ân các Anh hùng, Liệt sỹ tại Khu di tích Thông tấn xã Giải phóng: Vườn Quốc gia Lò Gò - Xa Mát (xã Tân Bình, huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh).

Lời cảnh tỉnh từ cạm bẫy “việc nhẹ, lương cao”

Lời cảnh tỉnh từ cạm bẫy “việc nhẹ, lương cao”

Lực lượng chức năng tỉnh Kon Tum đã hỗ trợ đưa 3 công dân trú tại xã Đăk Na (huyện Tu Mơ Rông) về nhà an toàn vào ngày 24/3, sau khi bị lừa sang Campuchia với chiêu trò “việc nhẹ, lương cao”. Đây chính là lời cảnh tỉnh cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số khi nhẹ dạ, cả tin theo những lời mời gọi hấp dẫn của các đối tượng lừa đảo.

Cháy xe chở dầu trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai khiến 2 người thương vong

Cháy xe chở dầu trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai khiến 2 người thương vong

Ông Lê Đức Bình, Đội trưởng Đội vận hành số 2, Trung tâm Điều hành đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai cho biết, vào 7 giờ ngày 1/4, tại Km 124+500 trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai, thuộc địa phận xã Y Can, huyện Trấn Yên (Yên Bái) xảy ra vụ cháy xe chở dầu khiến một người tử vong, một người bị thương và xe ô tô bị cháy rụi.

Miền núi Khánh Hòa - nghèo đã là chuyện cũ (Bài 2)

Miền núi Khánh Hòa - nghèo đã là chuyện cũ (Bài 2)

Chính thức thoát khỏi danh sách huyện nghèo toàn quốc giai đoạn 2021 - 2025 vào đầu năm 2025, hai huyện miền núi Khánh Sơn, Khánh Vĩnh đã có định hướng quan trọng để phát triển thành các tiểu đô thị sinh thái núi rừng, phát triển nông nghiệp cây trồng có giá trị cao gắn với bản sắc văn hóa truyền thống.

Miền núi Khánh Hòa - nghèo đã là chuyện cũ (Bài 1)

Miền núi Khánh Hòa - nghèo đã là chuyện cũ (Bài 1)

Tháng 2/2025, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công bố 2 huyện Khánh Sơn, Khánh Vĩnh thoát nghèo. Đây là kết quả, thành tích lớn của toàn hệ thống chính trị tỉnh Khánh Hòa sau chặng đường dài nỗ lực. 

​Thời tiết ngày 1/4/2025: Bắc Bộ ấm lên

​Thời tiết ngày 1/4/2025: Bắc Bộ ấm lên

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, không khí lạnh suy yếu dần khiến Bắc Bộ đang tăng nhiệt. Dự báo ngày và đêm 1/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời rét, có nơi rét đậm dưới 13 độ C, kèm với có mưa vài nơi.

Nguy cơ cháy rừng ở Bắc Kạn ở mức cao

Nguy cơ cháy rừng ở Bắc Kạn ở mức cao

Theo dự báo cấp cháy rừng của Chi cục Kiểm lâm vùng 1, trong tuần từ 25 - 31/3, nguy cơ cháy rừng tại tỉnh Bắc Kạn được đánh giá ở cấp III - mức cao. Như vậy, hàng nghìn ha rừng ở Bắc Kạn đối diện nguy cơ bị cháy.

Thời tiết ngày 31/3/2025: Thủ đô Hà Nội có mưa, trời rét

Thời tiết ngày 31/3/2025: Thủ đô Hà Nội có mưa, trời rét

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, ngày và đêm 31/3, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời tiếp tục rét, có nơi rét đậm, rét hại với nền nhiệt dưới 10 độ C. Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ có mưa dông, đề phòng trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Ô tô khách lao xuống vực từ đèo Bảo Lộc, Lâm Đồng

Ô tô khách lao xuống vực từ đèo Bảo Lộc, Lâm Đồng

Khoảng 17 giờ 10 phút ngày 30/3, trên đèo Bảo Lộc (địa phận thị trấn Đạ M’ri, huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng) xe khách 52 chỗ đang lưu thông đã lao xuống vực. Lực lượng chức năng đang tổ chức cứu hộ tại hiện trường, hiện chưa có con số thương vong chính thức.

Vietjet và Vikki hỗ trợ 500 căn nhà cho hộ nghèo Tây Nguyên

Vietjet và Vikki hỗ trợ 500 căn nhà cho hộ nghèo Tây Nguyên

Hãng hàng không Vietjet và Ngân hàng số Vikki (Vikki Digital Bank) vừa trao phần quà hỗ trợ 500 căn nhà, trị giá 30 tỷ đồng cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn Tây Nguyên tại Lễ ra quân đồng loạt xây dựng, xoá nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên và trao tặng nhà mẫu, bàn giao kinh phí hỗ trợ tại tỉnh Kon Tum do Bộ Công an tổ chức.

"Hố tử thần" tại Bắc Kạn sụt lún sâu và rộng

"Hố tử thần" tại Bắc Kạn sụt lún sâu và rộng

Sáng 30/3, ông Lương Thanh Lộc, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Na Rì (tỉnh Bắc Kạn) cho biết, sáng 29/3, trên tuyến đường Quốc lộ 3B, đoạn đi qua địa bàn thôn Hiệp Lực, xã Kim Lư (huyện Na Rì) xuất hiện hố sụt lún lớn, nằm giữa dải phân cách, có chiều dài 7m, chiều sâu khoảng 5m, dưới đáy hố sụt có nước.