Công cụ mới giúp phát hiện tác nhân liên quan đến nguy cơ tử vong do COVID-19

Nhân viên y tế điều trị cho bệnh nhân COVID-19 tại bệnh viện ở Iran. Ảnh: IRNA/ TTXVN
Nhân viên y tế điều trị cho bệnh nhân COVID-19 tại bệnh viện ở Iran. Ảnh: IRNA/ TTXVN

Một công cụ phân tích mới do các nhà nghiên cứu của Đại học Yale (Mỹ) phát triển đã chỉ ra một số loại tế bào miễn dịch cụ thể liên quan đến nguy cơ tử vong ngày càng tăng do COVID-19. Nghiên cứu đã được đăng trên tạp chí Nature Biotechnology ngày 28/2.

Các tế bào trong hệ miễn dịch, còn gọi là tế bào lympho T và tế bào lympho B, giúp bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây bệnh như virus SARS-CoV-2. Qua phân tích dữ liệu của hàng triệu tế bào, các nhà khoa học đã có cái nhìn rõ ràng hơn về phản ứng của hệ miễn dịch với virus này. Tuy nhiên, họ cũng phát hiện ra rằng một số phản ứng của tế bào miễn dịch, bao gồm cả các loại tế bào có chức năng bảo vệ, đôi lúc có thể dẫn đến tình trạng sưng viêm và gây tử vong ở các bệnh nhân.

Mặc dù có nhiều công cụ phân tích dữ liệu khác cũng cho phép việc kiểm tra đến cấp độ đơn bào, song việc quan sát một cách tập trung như vậy thường bỏ sót xu hướng kết hợp của một số tế bào có thể khiến bệnh tình nặng lên hoặc tiến triển tốt hơn. Multiscale PHATE, một công cụ sử dụng trí tuệ nhân tạo của Đại học Yale, cho phép các nhà nghiên cứu rà soát toàn bộ các phân tích về tế bào từ hàng triệu tế bào cho tới đơn bào chỉ trong vài phút. Công nghệ này dựa trên một thuật toán có tên gọi PHATE, vốn được phát triển trong phòng thí nghiệm của Smita Krishnaswamy - Phó Giáo sư về gene và khoa học máy tính. Công nghệ này giúp bù đắp được những thiếu sót của các công cụ trực quan hóa dữ liệu hiện nay.

Manik Kuchroo, nghiên cứu sinh tại trường y của Đại học Yale, đồng tác giả nghiên cứu và cũng là người tham gia hỗ trợ phát triển công nghệ, cho biết các thuật toán trí tuệ nhân tạo thường tập trung vào một hướng phân tích dữ liệu duy nhất, mà bỏ qua các thông tin khác có thể tìm thấy trong các quá trình nghiên cứu sâu hơn. Vì lý do này, họ đã tạo ra công cụ Multiscale PHATE, cho phép người dùng có thể phóng to và tập trung vào những tập hợp con cụ thể của dữ liệu để thực hiện phân tích chi tiết hơn.

Tác giả Kuchroo đã sử dụng công cụ mới để phân tích 55 triệu tế bào máu của 163 bệnh nhân mắc COVID-19 nghiêm trọng đã nhập viện tại bệnh viện Yale New Haven. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng lượng lớn tế bào lympho T có khả năng giúp bảo vệ cơ thể trước nguy cơ bệnh tình xấu đi, trong khi lượng lớn tế bào bạch cầu granulocyte và monocyte lại có liên quan đến tỷ lệ tử vong cao hơn do COVID-19. Tuy nhiên, khi các nhà nghiên cứu phân tích sâu hơn, họ phát hiện ra rằng tế bào T hỗ trợ - TH17- cũng liên quan đến tỷ lệ tử vong cao hơn khi kết hợp với các tế bào trong hệ miễn dịch là IL-17 và IFNG. Thông qua việc đo lượng tế bào này trong máu, các nhà khoa học có thể dự đoán khả năng sống sót và tử vong với độ chính xác lên tới 83%. Họ cũng có thể xếp hạng các nguy cơ và tìm ra nhân tố có khả năng gây tử vong cao nhất.

Về lý thuyết, công cụ phân tích dữ liệu mới này cũng có thể được sử dụng để đánh giá chi tiết các nguy cơ của một loạt căn bệnh khác.

Đặng Ánh

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Cảnh báo nguy cơ ngộ độc từ nấm độc, cá nóc, so biển, cây, củ quả rừng tự nhiên

Cảnh báo nguy cơ ngộ độc từ nấm độc, cá nóc, so biển, cây, củ quả rừng tự nhiên

Ngày 24/3, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã có công văn số 506/ATTP-NĐTT đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và đơn vị chức năng tăng cường giám sát, triển khai các giải pháp kiểm soát an toàn thực phẩm trong thu hái, đánh bắt, tiêu dùng sản phẩm nông, lâm, thủy sản, sử dụng các loại nấm, cây, củ quả rừng tự nhiên…

Năm khuyến cáo của Bộ Y tế để phòng, chống bệnh sởi

Năm khuyến cáo của Bộ Y tế để phòng, chống bệnh sởi

Theo thống kê của Bộ Y tế, từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước ghi nhận khoảng 40.000 trường hợp nghi sởi, 5 trường hợp tử vong liên quan đến sởi; các trường hợp nghi sởi ghi nhận cao nhất tại khu vực miền Nam (57%), miền Trung (19,2%), miền Bắc (15,1%), Tây Nguyên (8,7%).

Cao Bằng: Bệnh nhân đầu tiên tử vong do nghi sởi

Cao Bằng: Bệnh nhân đầu tiên tử vong do nghi sởi

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cao Bằng thông tin, bệnh nhân Hoàng A.Q (sinh năm 2023, dân tộc Mông, trú tại Bản Oóng, xã Sơn Lập, huyện Bảo Lạc) đến khám và điều trị tại Trung tâm Y tế huyện Pác Nặm (tỉnh Bắc Kạn) đã tử vong ngày 10/3, nghi liên quan đến bệnh sởi.

Phát hiện mới mở ra hy vọng ngăn ngừa ung thư

Phát hiện mới mở ra hy vọng ngăn ngừa ung thư

Ngày 17/3, Viện Nghiên cứu Y khoa Nhi (CMRI) tại thành phố Sydney công bố kết quả nghiên cứu mới cho thấy các nhà khoa học đã phát hiện một cơ chế đáng ngạc nhiên có thể giúp các tế bào trở thành “tấm khiên” ngăn ngừa ung thư.

Nga phát triển liệu pháp phóng xạ trị ung thư tuyến tiền liệt

Nga phát triển liệu pháp phóng xạ trị ung thư tuyến tiền liệt

Các nhà khoa học tại Đại học Bách khoa Tomsk (TPU), Nga, đã phát triển và được cấp bằng sáng chế cặp dược phẩm phóng xạ trị liệu (Theranostic) đầu tiên của Nga, mở ra một hướng đi mới đầy hứa hẹn trong việc chẩn đoán và điều trị căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Theo thông báo từ TPU, giai đoạn thử nghiệm lâm sàng ban đầu đã thành công.

Cảnh báo nguy cơ trẻ nhỏ ngộ độc do ăn đá bào chứa glycerol

Cảnh báo nguy cơ trẻ nhỏ ngộ độc do ăn đá bào chứa glycerol

Các nhà nghiên cứu ở Anh và Ireland mới đây đã đưa ra cảnh báo trẻ em dưới 8 tuổi không nên ăn đá bào có chứa glycerol. Lý do là bởi món giải khát có màu sắc bắt mắt, hấp dẫn trẻ nhỏ này tiềm ẩn nguy cơ gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ.

Tập luyện cơ bắp giúp cải thiện giấc ngủ ở người cao tuổi

Tập luyện cơ bắp giúp cải thiện giấc ngủ ở người cao tuổi

Theo một nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Thái Lan, tập thể dục, đặc biệt là các bài tập tăng cường sức mạnh và tập aerobic, đã chứng minh hiệu quả đáng kể trong việc nâng cao chất lượng giấc ngủ so với các hoạt động thông thường.

Cà Mau: 4 người nhập viện cấp cứu vì ăn cá nóc

Cà Mau: 4 người nhập viện cấp cứu vì ăn cá nóc

Ngày 4/3, Bệnh viện Đa khoa Cái Nước (huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau) cho biết, bệnh viện tiếp nhận 4 bệnh nhân cùng ngụ tại thị trấn Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân, bị ngộ độc sau khi ăn cá nóc, trong đó có 2 trường hợp vẫn đang phải thở máy.

Nghiên cứu từ Anh về "siêu thực phẩm" cho não bộ

Nghiên cứu từ Anh về "siêu thực phẩm" cho não bộ

Một nghiên cứu mới từ Đại học Reading, Vương quốc Anh, đã mang đến những phát hiện đáng chú ý về tác động tích cực của việc bổ sung hạt óc chó vào bữa sáng đối với khả năng nhận thức ở người trẻ.

Phòng tránh cúm trong thời điểm giao mùa

Phòng tránh cúm trong thời điểm giao mùa

Hiện đang là thời điểm giao mùa Đông - Xuân, với độ ẩm cao, tạo điều kiện thuận lợi cho virus phát triển và lây lan. Bên cạnh đó, nhu cầu đi lại, giao thương và các hoạt động lễ hội đầu năm gia tăng cũng làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh, nhất là dịch cúm.

Thực phẩm lên men giúp giảm stress, trầm cảm

Thực phẩm lên men giúp giảm stress, trầm cảm

Một nghiên cứu mới từ các nhà khoa học Singapore vừa phát hiện mối liên hệ quan trọng giữa vi khuẩn đường ruột và sức khỏe tâm thần, mở ra hy vọng mới trong việc điều trị lo âu và trầm cảm thông qua chế độ ăn uống.

Người dân không chủ quan nhưng cũng không quá hoang mang, lo sợ vì bệnh cúm

Người dân không chủ quan nhưng cũng không quá hoang mang, lo sợ vì bệnh cúm

Những ngày qua, thông tin về diễn biến phức tạp của dịch cúm tại Việt Nam và trên thế giới khiến nhiều người dân hoang mang, lo lắng. Đặc biệt, sau khi một nữ diễn viên nổi tiếng người Đài Loan (Trung Quốc) tử vong do mắc cúm càng dấy lên những lo ngại về dịch bệnh tưởng như không còn xa lạ này.

Bệnh nhân có bệnh nền tim mạch cần lưu ý gì khi bị cúm mùa?

Bệnh nhân có bệnh nền tim mạch cần lưu ý gì khi bị cúm mùa?

“Cúm mùa có thể làm nặng lên các triệu chứng ở bệnh nhân suy tim và làm tăng nguy cơ các biến chứng tim mạch ở cả người khỏe mạnh và bệnh nhân có bệnh nền tim mạch” - Đây là khẳng định của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hoài, Viện Trưởng Viện Tim Mạch quốc gia, Bệnh viện Bạch Mai.

Giám sát, phát hiện sớm các bệnh lây truyền qua đường hô hấp

Giám sát, phát hiện sớm các bệnh lây truyền qua đường hô hấp

Để chủ động công tác phòng, chống bệnh cúm mùa, sởi và các bệnh lây truyền qua đường hô hấp, ngày 13/2, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang Hoàng Việt Phương cho biết đã yêu cầu Sở Y tế chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương trong tỉnh thực hiện rà soát đối tượng tiêm chủng để tổ chức tiêm bù, tiêm vét cho những đối tượng chưa được tiêm hoặc tiêm chưa đủ các mũi vaccine phòng bệnh sởi.

Không nên chủ quan trước cúm mùa

Không nên chủ quan trước cúm mùa

Bệnh nhân nam T.V.L, 78 tuổi, ở Từ Liêm, Hà Nội, được chuyển từ bệnh viện gần nhà đến Trung tâm Bệnh Nhiệt đới - Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng sốt cao, khó thở mỗi lúc một tăng. Bệnh nhân có tiền sử huyết áp cao, bệnh Alzheimer, test dương tính cúm A. Trước tình trạng bệnh nhân bị suy hô hấp, các y bác sỹ đã phải mở nội khí quản, cho bệnh nhân thở máy và điều trị tích cực.