40 năm Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc: Cuộc chiến hào hùng qua từng khúc hát (Bài 1)

40 năm Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc: Cuộc chiến hào hùng qua từng khúc hát (Bài 1)
Bài 1: Những lời ca lay động trái tim

Ngày 17/2/1979 là một ngày không thể nào quên đối với người dân các tỉnh biên giới phía Bắc cũng như cả dân tộc Việt Nam. Đất nước vừa thoát khỏi chiến tranh lại phải đương đầu với cuộc chiến đấu mới. Chính trong những ngày khói lửa đó, nhiều khúc hát thúc giục lòng người đã ra đời, lay động hàng triệu trái tim con dân đất Việt.

Lay động triệu triệu trái tim Việt Nam

Ngay trong đêm 17/2, nhạc sĩ Phạm Tuyên đã cho ra đời một ca khúc mang tên: "Chiến đấu vì độc lập tự do". Có thể tên bài hát ít được mọi người biết đến, nhưng những câu hát “Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới. Gọi toàn dân ta vào cuộc chiến đấu mới…" thì đã hòa cùng nhịp đập con tim triệu triệu người dân Việt Nam. Chỉ 3 ngày sau khi ra đời, bài hát đã vang lên trên làn sóng Đài Tiếng nói Việt Nam, thôi thúc, lay động trái tim 50 triệu người dân Việt Nam lúc bấy giờ.

Nhạc sỹ Phạm Tuyên. Ảnh: baobinhphuoc.com.vn
Nhạc sỹ Phạm Tuyên. Ảnh: baobinhphuoc.com.vn

Đến hôm nay, mỗi dịp kỷ niệm cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc, bài hát đã đi vào lịch sử đó lại được hát vang, để nhắc người Việt Nam nhớ về những ký ức đau thương mà hào hùng, thêm trân trọng cuộc sống bình yên đang hiện hữu trên khắp dải biên cương.

Nhạc sĩ Phạm Tuyên lật giở từng “trang kỷ niệm” khi nhớ về cuộc chiến ác liệt 40 năm trước. Sắp bước vào tuổi 90 nhưng ông còn khá minh mẫn. Ông vốn nghĩ rằng sau ca khúc "Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng" sẽ không phải viết bất cứ bài hát nào về chiến tranh nữa, bởi đất nước đã hoàn toàn được giải phóng. Rạng sáng 17/2/1979, nhạc sĩ Phạm Tuyên khi ấy đang phụ trách âm nhạc tại Đài Tiếng nói Việt Nam đã lặng người đi khi nghe thông tin quân xâm lược đã tràn qua biên giới phía Bắc nước ta. Ngay trong đêm 17/2, người nhạc sĩ tài hoa ấy đã hoàn thành ca khúc “Chiến đấu vì độc lập tự do” ghi lại những cảm xúc không chỉ của riêng mình, mà của mọi người dân Việt Nam. Bài hát được mở đầu bằng câu: “Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới...”. Bài hát hoàn thành đã được các ca sĩ, dàn nhạc của Đài Tiếng nói Việt Nam nhanh chóng dàn dựng, thể hiện trên sóng phát thanh, góp phần cổ vũ tinh thần chiến đấu của toàn dân, toàn quân.

Nhạc sĩ Phạm Tuyên chia sẻ, ông vẫn nhớ cảm giác xúc động thực sự khi ca khúc vừa lên sóng. Những anh em cán bộ, người lính trong Tây Nguyên và Khu 5 gọi điện thoại cho ông và nói rằng, nghe bài hát họ cũng muốn góp sức bảo vệ biên cương phía Bắc của Tổ quốc. Lúc này hơn lúc nào hết, ông cảm nhận rõ rệt câu nói của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước: Trong chiến đấu thì âm nhạc là một vũ khí.

Chiến đấu vì độc lập tự do

Nghệ sĩ Ưu tú Tuyết Thanh là một trong những người đầu tiên thể hiện bài hát “Chiến đấu vì độc lập tự do” trên Đài Tiếng nói Việt Nam. Nhớ lại thời điểm bài hát vừa ra đời, nghệ sĩ Tuyết Thanh cho biết: Chúng tôi tập rất hăng say để cổ vũ các chiến sĩ. Đặc biệt thời điểm đó, Hội Nhạc sĩ Việt Nam đã tổ chức cho các nghệ sĩ, ca sĩ, diễn viên đi biểu diễn ở một số đơn vị bộ đội chiến đấu. Tham gia đoàn công tác đặc biệt này tới phòng tuyến Sông Cầu, chị thường hát những bài các chiến sĩ yêu thích rồi đến bài hát mới của nhạc sĩ Phạm Tuyên.

Như kìm nén sự xúc động, Nghệ sĩ Ưu tú Tuyết Thanh nhớ lại lúc đó, chị đến từng giường của các thương bệnh binh để biểu diễn. Giường đầu tiên chị đến là của một chiến sĩ trẻ chừng 8 tuổi, bị thương rất nặng. Như mọi khi, chị hát bài hát về ngành Y theo yêu cầu của anh chiến sĩ trẻ, sau đó chị hát đến bài “Chiến đấu vì độc lập tự do” và giới thiệu đây là sáng tác mới của nhạc sĩ Phạm Tuyên. Người lính trẻ ấy chăm chú nghe và tỏ ra rất thích, đôi mắt rực lửa. Chị tiếp tục đi tới các giường bệnh khác, khi quay trở lại thì người chiến sĩ trẻ đã ra đi mãi mãi và chị bật khóc. Sau này, mỗi lần hát bài "Chiến đấu vì độc lập tự do" chị lại nhớ đến ánh mắt chăm chú, rực lửa của người chiến sĩ ấy. Đây là một trong những kỷ niệm sâu sắc mà có lẽ suốt cuộc đời chị sẽ nhớ mãi không quên.

Bản nhạc Chiến đấu vì độc lập tự do. Ảnh: anninhthudo.vn
Bản nhạc Chiến đấu vì độc lập tự do. Ảnh: anninhthudo.vn

Không chỉ trong hồi ức của Nghệ sĩ Ưu tú Tuyết Thanh, mà sau này trong hồi ức của rất nhiều người lính từng chiến đấu ở biên giới phía Bắc của Tổ quốc, giai điệu và lời ca hào hùng của bài “Chiến đấu vì độc lập tự do” đã tiếp thêm cho họ sức mạnh diệu kỳ, khí thế hào hùng và tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” giữa những ngày gian khổ chiến đấu. Họ sẵn sàng lao vào cuộc chiến với tinh thần và sức mạnh mới.

Ngoài ca khúc "Chiến đấu vì độc lập tự do", nhạc sĩ Phạm Tuyên còn viết nhiều ca khúc khác trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc 40 năm trước như: “Chúng tôi là đồng đội của Lê Đình Chinh” viết về người liệt sĩ đầu tiên ngã xuống khi quân xâm lược bành trướng tiến qua biên giới; “Có một đóa Hồng Chiêm” viết về nữ liệt sĩ Hoàng Thị Hồng Chiêm hy sinh ở biên giới thuộc địa phận tỉnh Quảng Ninh; “Tiếng đàn bên bờ sông biên giới” viết về tiểu đội tự vệ khu phố Lào Cai ở chốt bên bờ sông Nậm Thi... Đặc biệt, ca khúc “Tiễn thầy giáo đi bộ đội” được ông viết tặng người thầy của con gái mình khi thầy rời xa bục giảng, khoác ba lô lên đường, với những câu hát bình dị nhưng vô cùng xúc động- “Ngày mai thầy lên đường/ Đi làm anh bộ đội/ Tạm biệt mái trường xinh/ Để lên miền biên giới...”.

Khi được hỏi vì sao ở thời điểm đó, ông lại có thể sáng tác với số lượng nhiều, nhanh và hay như vậy, nhạc sĩ Phạm Tuyên chia sẻ: Thời ấy, ông đã có mặt ở nhiều tỉnh biên giới phía Bắc, sống, lao động, chiến đấu cùng với đồng bào. Trong quá trình ấy, có những giai điệu đã xuất hiện trong đầu, được ông ghi chép lại, thậm chí có bài hát đã được ông hoàn thành nhưng chưa công bố ngay. Ông cho rằng đối với mỗi người sáng tác, quan trọng nhất là bài hát đã đi vào tâm trí, trở thành ấn tượng đẹp trong ký ức của người nghe, đó là nguồn động viên to lớn đối với người viết.

40 năm đã trôi qua, song những ca khúc do nhạc sĩ Phạm Tuyên sáng tác thời kỳ ấy, tới giờ vẫn có sức sống bền bỉ. Những sáng tác đó giống như những chứng nhân lịch sử được “người viết biên niên sử bằng âm nhạc” ghi lại với nhiều giai điệu hào hùng, sâu lắng, sẽ còn được các thế hệ mai sau hát mãi. (Còn nữa)
Mỹ Bình

Có thể bạn quan tâm

Quảng Nam tái định cư, chống sạt lở cho đồng bào ở vùng “trước núi sau sông”

Quảng Nam tái định cư, chống sạt lở cho đồng bào ở vùng “trước núi sau sông”

Do địa hình có độ dốc cao, sông suối chia cắt mạnh cùng với phong tục tập quán, nhiều khu dân cư của đồng bào các dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Nam nằm rải rác ở lưng chừng núi. Nhiều nơi nằm trong vùng “trước núi sau sông” hoặc “trước sông sau núi” nên thường xuyên đối mặt với nguy cơ sạt lở núi và lũ quét. Nhiều năm qua, cùng với đầu tư cơ sở hạ tầng để phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh Quảng Nam đã nỗ lực ứng phó hiệu quả với thiên tai, ổn định cuộc sống lâu dài cho đồng bào.

Thêm thu nhập, tăng động lực cho người dân tích cực bảo vệ rừng ở Điện Biên

Thêm thu nhập, tăng động lực cho người dân tích cực bảo vệ rừng ở Điện Biên

Nhờ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng được triển khai hiệu quả, tỷ lệ che phủ rừng tại Điện Biên đã liên tục tăng trong những năm qua. Chính sách này không những nâng cao được trách nhiệm của người dân đối với quản lý, bảo vệ rừng mà còn còn góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, cải thiện cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Bạc Liêu tập trung xóa nhà tạm, nhà dột nát cho 3 nhóm đối tượng

Bạc Liêu tập trung xóa nhà tạm, nhà dột nát cho 3 nhóm đối tượng

Chung tay cùng cả nước, tỉnh Bạc Liêu đã huy động tối đa nguồn lực từ sự hỗ trợ của các ban, bộ, ngành Trung ương, doanh nghiệp, nhà hảo tâm, triển khai thực hiện chương trình “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát”, góp phần mang lại “mái ấm” kiên cố cho người dân trong tỉnh vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống.

Kiểm tra hiện trường, xử lý hố sụt lớn trên quốc lộ 3B

Kiểm tra hiện trường, xử lý hố sụt lớn trên quốc lộ 3B

Ngày 1/4, Giám đốc Ban Quản lý, Bảo trì công trình đường bộ Bắc Kạn (Sở Xây dựng tỉnh Bắc Kạn) Phùng Đức Hạnh cho biết, để đảm bảo an toàn cho người và các phượng tiện tham gia giao thông, đặc biệt là dân sinh sống gần khu vực sụt lún, Sở Xây dựng tỉnh Bắc Kạn đã đề nghị UBND huyện Na Rì chỉ đạo, tuyên truyền cho người dân không đi lại, chăn thả gia súc vào gần khu vực sụt lún, đảm bảo an toàn về tính mạng và tài sản; theo dõi và tuyên truyền cho người dân sống gần khu vực sụt lún; nếu hố lún tiếp tục phát triển và mở rộng thêm, mất an toàn cho người dân sống trong khu vực, phải có phương án di dời người dân.

Tri ân các Anh hùng, Liệt sĩ Thông tấn xã Giải phóng

Tri ân các Anh hùng, Liệt sĩ Thông tấn xã Giải phóng

Hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025), ngày 1/4, Đoàn nguyên cán bộ là phóng viên chiến trường của Thông tấn xã Giải phóng (nay là Thông tấn xã Việt Nam) tổ chức chương trình về nguồn và Lễ dâng hương tri ân các Anh hùng, Liệt sỹ tại Khu di tích Thông tấn xã Giải phóng: Vườn Quốc gia Lò Gò - Xa Mát (xã Tân Bình, huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh).

Lời cảnh tỉnh từ cạm bẫy “việc nhẹ, lương cao”

Lời cảnh tỉnh từ cạm bẫy “việc nhẹ, lương cao”

Lực lượng chức năng tỉnh Kon Tum đã hỗ trợ đưa 3 công dân trú tại xã Đăk Na (huyện Tu Mơ Rông) về nhà an toàn vào ngày 24/3, sau khi bị lừa sang Campuchia với chiêu trò “việc nhẹ, lương cao”. Đây chính là lời cảnh tỉnh cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số khi nhẹ dạ, cả tin theo những lời mời gọi hấp dẫn của các đối tượng lừa đảo.

Cháy xe chở dầu trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai khiến 2 người thương vong

Cháy xe chở dầu trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai khiến 2 người thương vong

Ông Lê Đức Bình, Đội trưởng Đội vận hành số 2, Trung tâm Điều hành đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai cho biết, vào 7 giờ ngày 1/4, tại Km 124+500 trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai, thuộc địa phận xã Y Can, huyện Trấn Yên (Yên Bái) xảy ra vụ cháy xe chở dầu khiến một người tử vong, một người bị thương và xe ô tô bị cháy rụi.

Miền núi Khánh Hòa - nghèo đã là chuyện cũ (Bài 2)

Miền núi Khánh Hòa - nghèo đã là chuyện cũ (Bài 2)

Chính thức thoát khỏi danh sách huyện nghèo toàn quốc giai đoạn 2021 - 2025 vào đầu năm 2025, hai huyện miền núi Khánh Sơn, Khánh Vĩnh đã có định hướng quan trọng để phát triển thành các tiểu đô thị sinh thái núi rừng, phát triển nông nghiệp cây trồng có giá trị cao gắn với bản sắc văn hóa truyền thống.

Miền núi Khánh Hòa - nghèo đã là chuyện cũ (Bài 1)

Miền núi Khánh Hòa - nghèo đã là chuyện cũ (Bài 1)

Tháng 2/2025, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công bố 2 huyện Khánh Sơn, Khánh Vĩnh thoát nghèo. Đây là kết quả, thành tích lớn của toàn hệ thống chính trị tỉnh Khánh Hòa sau chặng đường dài nỗ lực. 

​Thời tiết ngày 1/4/2025: Bắc Bộ ấm lên

​Thời tiết ngày 1/4/2025: Bắc Bộ ấm lên

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, không khí lạnh suy yếu dần khiến Bắc Bộ đang tăng nhiệt. Dự báo ngày và đêm 1/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời rét, có nơi rét đậm dưới 13 độ C, kèm với có mưa vài nơi.

Nguy cơ cháy rừng ở Bắc Kạn ở mức cao

Nguy cơ cháy rừng ở Bắc Kạn ở mức cao

Theo dự báo cấp cháy rừng của Chi cục Kiểm lâm vùng 1, trong tuần từ 25 - 31/3, nguy cơ cháy rừng tại tỉnh Bắc Kạn được đánh giá ở cấp III - mức cao. Như vậy, hàng nghìn ha rừng ở Bắc Kạn đối diện nguy cơ bị cháy.

Thời tiết ngày 31/3/2025: Thủ đô Hà Nội có mưa, trời rét

Thời tiết ngày 31/3/2025: Thủ đô Hà Nội có mưa, trời rét

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, ngày và đêm 31/3, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời tiếp tục rét, có nơi rét đậm, rét hại với nền nhiệt dưới 10 độ C. Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ có mưa dông, đề phòng trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Ô tô khách lao xuống vực từ đèo Bảo Lộc, Lâm Đồng

Ô tô khách lao xuống vực từ đèo Bảo Lộc, Lâm Đồng

Khoảng 17 giờ 10 phút ngày 30/3, trên đèo Bảo Lộc (địa phận thị trấn Đạ M’ri, huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng) xe khách 52 chỗ đang lưu thông đã lao xuống vực. Lực lượng chức năng đang tổ chức cứu hộ tại hiện trường, hiện chưa có con số thương vong chính thức.

Vietjet và Vikki hỗ trợ 500 căn nhà cho hộ nghèo Tây Nguyên

Vietjet và Vikki hỗ trợ 500 căn nhà cho hộ nghèo Tây Nguyên

Hãng hàng không Vietjet và Ngân hàng số Vikki (Vikki Digital Bank) vừa trao phần quà hỗ trợ 500 căn nhà, trị giá 30 tỷ đồng cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn Tây Nguyên tại Lễ ra quân đồng loạt xây dựng, xoá nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên và trao tặng nhà mẫu, bàn giao kinh phí hỗ trợ tại tỉnh Kon Tum do Bộ Công an tổ chức.

"Hố tử thần" tại Bắc Kạn sụt lún sâu và rộng

"Hố tử thần" tại Bắc Kạn sụt lún sâu và rộng

Sáng 30/3, ông Lương Thanh Lộc, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Na Rì (tỉnh Bắc Kạn) cho biết, sáng 29/3, trên tuyến đường Quốc lộ 3B, đoạn đi qua địa bàn thôn Hiệp Lực, xã Kim Lư (huyện Na Rì) xuất hiện hố sụt lún lớn, nằm giữa dải phân cách, có chiều dài 7m, chiều sâu khoảng 5m, dưới đáy hố sụt có nước.

Thời tiết ngày 11/3: Bắc Bộ nồm ẩm, Nam Bộ nắng nóng

Thời tiết ngày 30/3/2025: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời rét, Tây Nguyên và Nam Bộ ngày nắng

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, ngày và đêm 30/3, Bắc Bộ và Trung Bộ có mưa, dông, đề phòng trong mưa dông khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh tại phía Tây Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Riêng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 10 độ C.

Lực lượng chức năng nỗ lực khống chế tàu cá bị cháy. Ảnh: TTXVN phát

Cháy tàu cá đang neo đậu trên sông Nhật Lệ

Lúc 11 giờ 15 phút ngày 29/3, một tàu cá của ngư dân xã Quang Phú (thành phố Đồng Hới, Quảng Bình) trong lúc đang neo đậu trên sông Nhật Lệ thì bất ngờ bốc cháy dữ dội.

https://www.baokiengiang.vn/

Phật giáo Nam tông Khmer giữ gìn nét văn hoá trong từng phum, sóc

Kiên Giang có hơn 237.000 người dân tộc Khmer sinh sống, chiếm khoảng 13% dân số toàn tỉnh. Những năm qua, tỉnh đặc biệt quan tâm đến công tác đầu tư, tôn tạo các ngôi chùa; thực hiện tốt các chính sách, tạo điều kiện thuận lợi để các sư, sãi, chư tăng và đồng bào theo đạo tu học, sinh hoạt; duy trì, phát huy các lễ hội truyền thống dân tộc Khmer nhằm phục vụ đời sống tinh thần nhân dân, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Nói “không” với tảo hôn trong đồng bào dân tộc thiểu số

Nói “không” với tảo hôn trong đồng bào dân tộc thiểu số

Tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống là những hủ tục hiện vẫn còn tồn tại, đặc biệt là ở vùng dân tộc thiểu số ở Nghệ An. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực, suy thoái nòi giống và là lực cản đối với sự tiến bộ xã hội và sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của vùng dân tộc thiểu số. Để ngăn ngừa, giảm thiểu tình trạng tảo hôn trong đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã vùng sâu, vùng xa tỉnh Nghệ An đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp.