Tiếng chày giã gạo trong văn hóa Tây Nguyên

Đối với đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, tiếng chày giã gạo không chỉ là nhịp điệu, âm thanh quen thuộc mà còn thể hiện sự no ấm, niềm vui mỗi khi được mùa.

Tieng chay gia gao trong van hoa Tay Nguyen hinh anh 1Giã gạo chày tư ở làng của người Cơ-tu. Ảnh: Tấn Vịnh

Nếu ở các tỉnh miền núi phía Bắc, đồng bào thường dùng sức nước để giã gạo thì ở Tây Nguyên, đồng bào lại dùng sức người với vật dụng là chày, cối gỗ. Cối thường làm từ cây tơnung, được chạm khắc hoa văn ở thành ngoài và phía trên miệng. Mỗi cối có 2 chiếc chày, được làm bằng gỗ cây kơnia hoặc cây hương. Giữa thân chày có khắc thêm vài vòng tròn để khi cầm không bị trơn.

Tieng chay gia gao trong van hoa Tay Nguyen hinh anh 2Cối giã gạo trang trí hoa văn của người Cơ-tu. Ảnh: Tấn Vịnh
Tieng chay gia gao trong van hoa Tay Nguyen hinh anh 3Giã gạo chày tư ở làng của người Cơ-tu
Tieng chay gia gao trong van hoa Tay Nguyen hinh anh 4Chày và cối giã gạo của người Tà Ôi. Ảnh: Tấn Vịnh

Ngày nay, ở nhiều buôn làng Tây Nguyên, đồng bào vẫn giữ thói quen dùng chày, cối để giã gạo. Cứ sau một ngày lao động trên nương rẫy, chị em phụ nữ lại tập trung giã gạo để kịp nấu cơm. Nhịp chày cứ thậm thình, đều đều, ngân vang trên khắp các buôn làng, vừa như mời gọi du khách gần xa, vừa thể hiện cho sức khỏe, đức tính cần cù của phụ nữ trên vùng đất đại ngàn.

Tấn Vịnh

Tin liên quan

Người Cơ-tu gìn giữ sắc màu thổ cẩm

Tại các làng của đồng bào dân tộc Cơ-tu ở xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang (thành phố Đà Nẵng), nghề dệt vải thổ cẩm truyền thống đã bị thất truyền nhiều năm. Năm 2018, Tổ dệt thổ cẩm xã Hòa Bắc gồm 20 phụ nữ Cơ-tu đã được thành lập với mong muốn khôi phục lại nghề dệt cổ truyền của cha ông.


Nghi lễ dựng cây nêu của người Cơ-tu

Đối với người Cơ-tu, cây nêu luôn có ý nghĩa quan trọng, giúp kết nối với tổ tiên, thần linh, cầu bình an, mưa thuận gió hòa… Chính vì vậy, cây nêu thường được dựng phía trước nhà Gươl, là nơi buộc trâu hiến tế tại các lễ hội truyền thống: Mừng lúa mới, cầu mưa, lập làng…



Đề xuất