Tái hiện Lễ cúng thần rừng đầu nguồn của đồng bào dân tộc Mông

Ngày 01/01/2021, tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), đồng bào dân tộc Mông đến từ tỉnh Hà Giang đã tổ chức tái hiện Lễ cúng thần rừng đầu nguồn đặc sắc của dân tộc mình.

Tai hien Le cung than rung dau nguon cua dong bao dan toc Mong hinh anh 1Thầy cúng làm lễ trong nhà. Ảnh: Hoàng Hải

Lễ cúng Thần rừng đầu nguồn là lễ hội có từ lâu đời, tồn tại và phát triền cùng với nhiều thế hệ dòng họ, lễ hội cũng là hoạt động sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng dân gian gắn với đời sống của đồng bào.

Tai hien Le cung than rung dau nguon cua dong bao dan toc Mong hinh anh 2Mọi người mang lễ vật ra khu rừng thiêng để dâng thần linh. Ảnh: Hoàng Hải

Theo quan niệm từ xa xưa, thế giới tâm linh của đồng bào dân tộc Mông có các vị thần như: Thần núi, thần rừng… Bởi vậy, đồng bào tổ chức các lễ cúng, lễ hội để cảm tạ các vị thần che chở cho họ trong cuộc sống. Hòa đồng cùng thiên nhiên, tôn trọng bảo vệ thiên nhiên, coi rừng là bạn, gắn bó với rừng, bảo vệ rừng là quan niệm từ lâu đời của đồng bào dân tộc Mông. Với đồng bào việc bảo vệ rừng sẽ có nước sinh hoạt, có gỗ làm nhà và các vị thần sẽ cứu giúp họ trong ốm đau, bệnh tật, chiến tranh.

Tai hien Le cung than rung dau nguon cua dong bao dan toc Mong hinh anh 3Các vật lễ sống được dân thần linh. Ảnh: Hoàng Hải

Tục thờ thần rừng để phù hộ dân làng khỏe mạnh, làm ăn tốt phát đạt, mùa màng tươi tốt, thú dữ không vào quấy rối và đặc biệt là giữ rừng. Đặc biệt là ở nơi mà đang sinh sống rừng luôn được giữ gìn không bao giờ chặt cây và giữ được những khu rừng nguyên sinh.

Tai hien Le cung than rung dau nguon cua dong bao dan toc Mong hinh anh 4Thầy cúng làm lễ cúng sống. Ảnh: Hoàng Hải

 

Tai hien Le cung than rung dau nguon cua dong bao dan toc Mong hinh anh 5Thầy cúng làm lễ cúng sống. Ảnh: Hoàng Hải

Lễ cúng thần rừng được tổ chức vào ngày đầu năm mới vì đồng bào cho rằng đó là ngày sạch nhất trong năm, trời linh thiêng các lễ vật sẽ được dâng lên các vị thần cây, thần rừng.

Tai hien Le cung than rung dau nguon cua dong bao dan toc Mong hinh anh 6Các lễ vật chín được bà con chuẩn bị để dâng thần linh. Ảnh: Hoàng Hải

Đến ngày làm lễ mỗi gia đình mang một lễ vật tới nơi làm lễ cúng, thầy cúng là một người có uy tín trong dòng họ, được người dân nể trọng.

Tai hien Le cung than rung dau nguon cua dong bao dan toc Mong hinh anh 7Thầy cúng tiền hành các nghi lễ cúng chín dâng thần linh. Ảnh: Hoàng Hải

Lễ được bày biện trên một cái bàn 4 chân gồm có 1 con dê, 1 con gà, 3 miếng đậu phụ, 3 miếng bánh chưng cắt nhỏ đặt trước ban thờ, tiếp đó con cháu mang con vật cúng dâng lên Thần Rừng.

Tai hien Le cung than rung dau nguon cua dong bao dan toc Mong hinh anh 8Thầy cúng thực hiện các nghi lễ cúng thần linh. Ảnh: Hoàng Hải

Những lời cầu khấn trong lễ cúng đều thể hiện sự thành kính của con cháu dòng họ với thần rừng, thần trời, thần đất mời các thần đến chứng kiến và phù hộ cho con cháu khỏe mạnh, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, cầu cho rừng ngày một tươi tốt để che chở cho con cháu dòng họ và mọi người qua đường.

Tai hien Le cung than rung dau nguon cua dong bao dan toc Mong hinh anh 9Bà con làm các thủ tục để kết thúc buổi lễ cúng rừng. Ảnh: Hoàng Hải

Bà con trong thôn xin thề trước thần rừng sẽ bảo vệ giữ gìn rừng thật tốt, không săn bắn, không chặt phá, cầu mong được phù hộ từ thần rừng.

Hoàng Tâm

Tin liên quan

Sự tích Lễ cúng thần rừng của người Nùng Hoàng Su Phì

Người Nùng có lịch sử sinh sống lâu đời tại Hà Giang, tập trung nhiều ở các huyện: Hoàng Su Phì, Xín Mần, Quản Bạ, Vị Xuyên. Mặc dù sự giao thoa văn hóa giữa các dân tộc, vùng miền diễn ra ngày càng phổ biến, dân tộc Nùng vẫn gìn giữ được nhiều nét văn hóa đặc trưng cũng như phong tục tập quán truyền thống; trong đó, độc đáo nhất phải kể đến Lễ cúng thần rừng.


Thần Rừng của người Ba Na

Dân tộc Ba Na có địa bàn cư trú tập trung ở hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum, còn ở tỉnh Đắk Lắk có một làng người Ba Na ở xã Ia Jlơi, huyện Ea Súp. Cũng như các tộc người khác, người Ba Na tin mọi thứ xung quanh họ đều có sự hiện hữu của thần linh (Yang) và Yang chi phối, quy định những suy nghĩ, hành động của họ.


Lễ cúng rừng của người Mông ở Lử Thẩn

Hằng năm, người Mông xã Lử Thẩn, huyện Si Ma Cai (Lào Cai) đều tổ chức lễ cúng rừng để cầu mong những điều may mắn, tốt đẹp đến với con người, vật nuôi và cây cối.


Lễ cúng rừng - nét văn hóa độc đáo của người Lự ở Lai Châu

Trên địa bàn tỉnh Lai Châu, người Lự cư trú tập trung tại các xã Bản Hon, Nà Tăm, huyện Tam Đường; Nậm Tăm và một số xã vùng thấp của huyện Sìn Hồ. Cộng đồng người Lự vẫn còn lưu giữ nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống trong trang phục, ẩm thực, ngôn ngữ, kiến trúc và tín ngưỡng. Cúng rừng (hay còn gọi là “Căm nung”) của người Lự là một trong những nét văn hóa độc đáo, được lưu truyền từ đời này sang đời khác.



Đề xuất