Nghề gốm truyền thống của người Bahnar ở Kon Rẫy

Nghề làm gốm của người Bahnar ở làng Kon Sơm MLũh, xã Đăk Tờ Re, huyện Kon Rẫy (Kon Tum) từng rất hưng thịnh.
Nghe gom truyen thong cua nguoi Bahnar o Kon Ray hinh anh 1
Công đoạn giã đất làm gốm của người Bahnar. Ảnh: Quang Thái
 
Nghe gom truyen thong cua nguoi Bahnar o Kon Ray hinh anh 2
Người Bahnar không nung gốm trong những lò chuyên dụng mà nung gốm trong đống lửa lộ thiên. Nơi nung gốm thường kín gió và cách xa những thứ dễ bắt lửa. Ảnh: Văn Nhưng

Tuy nhiên, hiện chỉ còn 2 chị em Y Ber và Y Pư, thành viên của một gia đình Bahnar nhiều đời làm gốm vẫn còn theo đuổi với nghề. Theo bà Y Ber (65 tuổi), để làm được một sản phẩm gốm thì việc chọn đất sét là quan trọng nhất.

Nghe gom truyen thong cua nguoi Bahnar o Kon Ray hinh anh 3
Bà Y Pư học nghề làm gốm từ chị gái Y Ber. Ảnh: Bình An

Nghe gom truyen thong cua nguoi Bahnar o Kon Ray hinh anh 4
Sản phẩm gốm được phơi, khi thấy sản phẩm đạt đến độ khô vừa phải, người thợ gốm Bahnar sẽ vẽ lên đó các họa tiết hoa văn rồi lại đem phơi tiếp. Ảnh: Văn Nhưng

Trước đó, cả làng cùng họp lại để chọn ngày cúng đất. Khi tạo hình sản phẩm, người thợ không dùng máy móc phụ trợ, họ chỉ sử dụng một hòn kê cố định và di chuyển ngược chiều kim đồng hồ. Chỉ với những công đoạn đơn giản như vậy nhưng người thợ gốm Bahnar đã tạo ra các sản phẩm đa dạng như: cốc, lọ hoa, nồi... Mất nhiều công sức, thu nhập lại thấp nên hiện không nhiều người Bahnar duy trì nghề gốm. Sợ làng gốm bị xóa sổ, bà Y Ber mong muốn được truyền nghề nhưng chỉ có em gái là bà Y Pư còn quyết tâm theo học. Sự cố gắng của hai chị em người Bahnar này đã và đang góp phần gìn giữ nghề gốm ở làng Kon Sơm MLũh.
Bình An

Tin liên quan

Nghề gốm truyền thống ở làng cổ Bát Tràng

Làng gốm cổ Bát Tràng nằm ở tả ngạn sông Hồng thuộc huyện Gia Lâm (Hà Nội), cách trung tâm thành phố hơn 10 km về phía Đông Nam. Làng nghề này được hình thành từ thời nhà Lý (1010 - 1225), trải qua bao biến cố, thăng trầm cùng thời gian nhưng cái tên Bát Tràng vẫn tồn tại và phát triển cho đến hôm nay.


Nghề làm gốm Chu Ru

Bàn tay khéo léo và óc thẩm mỹ của các nghệ nhân thủ công biến đất mẹ hiền hòa thành hầu hết những vật dụng trong nhà, giải quyết nhu cầu thiết yếu trong nền kinh tế tự cung tự cấp.


Kon Tum đưa gốm của người Bahnar dần trở thành sản phẩm du lịch

Nghề gốm của người Bahnar ở làng Kon Sơm MLũh, xã Đăk Tờ Re, huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum một thời lừng danh khắp huyện. Các vật dụng sinh hoạt trong gia đình ở làng, xã như nồi cơm, bình nước, chum, ché… đều do bàn tay của các nghệ nhân trong làng làm. Thế nhưng, trước cơn lốc của các mặt hàng công nghiệp, nghề gốm của người Bahnar ở làng Kon Sơm MLũh đang đứng trước nguy cơ lụi tàn.


Nghề làm gốm đỏ Vĩnh long

Vĩnh Long nằm ở trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long, có trữ lượng đất sét phèn lớn và ít. Nhờ đất có chất lượng cao, màu mỡ vào bậc nhất nên Vĩnh Long có điều kiện để hình thành và phát triển nghề gạch ngói từ hơn 50 năm qua. Đặc biệt, Vĩnh Long còn được biết đến là nơi sản xuất gốm đỏ nổi tiếng trong cả nước, xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới.


Độc đáo gốm Gọ của người Chăm ở Bình Thuận

Nằm nép mình sau thị trấn Chợ Lầu nhộn nhịp, làng Chăm Bình Đức, ở xã Phan Hiệp, huyện Bắc Bình (Bình Thuận) tồn tại từ rất lâu đời. Nơi đây như một bảo tàng lưu giữ những nét văn hóa đặc sắc của người Chăm, trong đó độc đáo nhất là nghề làm gốm thủ công.


Độc đáo gốm Chăm làng Bình Đức

Tồn tại từ lâu đời, làng Chăm Bình Đức (xã Phan Hiệp, huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận) như một bảo tàng lưu giữ những nét văn hóa đặc sắc của người Chăm, độc đáo nhất là nghề làm gốm thủ công.


Kim Lan - Một trung tâm sản xuất gốm Thăng Long thời Đại Việt

Kim Lan là tên một xã hiện nay, thuộc huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội, nằm liền kề với công trình thủy nông Bắc – Hưng – Hải nổi tiếng một thời. Đây là một trung tâm sản xuất gốm nổi tiếng vùng ngoại vi Thăng Long thời Đại Việt.


Độc đáo cách làm gốm của người Bana ở Kon Tum

Giữ nét xưa để thêm yêu cuộc sống hiện tại, hiểu về nguồn cội để biết trân trọng và khâm phục khả năng lao động sáng tạo, sự khéo léo của người BaNa xưa là việc làm cần thiết.


Những điều ít biết về gốm của đồng bào Trường Sơn-Tây Nguyên

Các dân tộc vùng Trường Sơn-Tây Nguyên từ thời xưa đã có nhu cầu sử dụng đồ gốm sứ. Bên cạnh việc mua, dùng tài sản để đổi các loại ché sứ được làm ra từ các lò gốm ở đồng bằng, đồng bào miền núi còn biết sản xuất những loại đồ gốm thô bằng đất nung. Đến nay, ở nhiều vùng, nghề làm gốm vẫn còn tồn tại, tiêu biểu là vùng núi Trường Sơn có người Cơ Tu; Bắc Tây Nguyên có nghề gốm của đồng bào Giẻ Triêng, Bahnar; Nam Tây Nguyên có nghề làm gốm của người M'Nông Rlăm...


Làng gốm cổ của người M'nông ở Yang Tao

Gốm cổ của người M’nông ở xã Yang Tao (huyện Lak, tỉnh Đak Lak) một thời hưng thịnh được dùng phổ biến trong nhiều tộc người bản địa. Hiện nay sản phẩm gốm sản xuất ra không tiêu thụ được. Mặc dù vậy một số nghệ nhân ở đây vẫn tâm huyết với nghề để giữ lấy nét văn hoá truyền thống của dân tộc M’nông.


Người tiếp lửa cho gốm sành Hương Canh

Vùng đất Hương Canh (tỉnh Vĩnh Phúc) từ lâu đã nổi tiếng với sản phẩm gốm sành. Được nung ở nhiệt độ cao, gốm sành Hương Canh giữ được vẻ đẹp mộc mạc, tự nhiên và có độ bền cao. Trải bao thăng trầm, làng gốm Hương Canh một thuở nổi tiếng cả nước đã có lúc đi vào quên lãng và nghề quý của cha ông dần mai một. Mặc dù vậy, hiện nay, nơi đây vẫn có những con người cống hiến cả tuổi trẻ cho gốm, giữ và tiếp lửa truyền thống của cha ông.


Hội thảo khoa học quốc tế về gốm cổ Bình Định

Ngày 28/10, tại thành phố Quy Nhơn, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam cùng UBND tỉnh Bình Định đã tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Gốm cổ Bình Định – Vương quốc Vijaya và mối quan hệ với kinh đô Thăng Long – Đại Việt (thế kỷ 11 – 15)”.


Bảo tồn di sản nghệ thuật làm gốm truyền thống của người Chăm

Trong khuôn khổ Lễ hội Ka Tê năm 2017, ngày 20/10, bà con dân tộc Chăm làng Bàu Trúc (Khu phố 7), thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận vui mừng đón nhận Bằng chứng nhận "Nghệ thuật làm gốm truyền thống của người Chăm làng Bàu Trúc" được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.


Bảo tồn và phát triển làng gốm Mỹ Thiện

Làng gốm Mỹ Thiện, thị trấn Châu Ổ, huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi) đang đứng trước bờ vực mai một, từ chỗ có khoảng 40 hộ tham gia làm nghề nay chỉ còn lại duy nhất một hộ. Để bảo tồn và phát triển nghề từng một thời nức tiếng, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch, Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi đã và đang vào cuộc tìm hướng hỗ trợ cũng như tạo điều kiện để gia đình nghệ nhân Đặng Văn Trịnh - thế hệ cuối cùng ở làng gốm có cơ hội bám giữ cái nghiệp có tuổi đời hàng trăm năm mà cha ông để lại.



Đề xuất