Lễ hội Tôn vinh cây chè Tổ Suối Giàng

Trong khuôn khổ các hoạt động Lễ hội trà Shan Tuyết “Tinh hoa giữa ngàn mây” lần thứ nhất năm 2023 huyện Văn Chấn (Yên Bái), sáng 23/9, tại xã Suối Giàng, huyện Văn Chấn đã tổ chức Lễ hội tôn vinh cây chè Tổ. 

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 1Nằm ở độ cao hơn 1.300 m so với mực nước biển, xã Suối Giàng được thiên nhiên ưu đãi về địa chất và khí hậu để phát triển cây chè Shan tuyết  từ hàng trăm năm nay. Ảnh: Hoàng Tâm

Tại lễ hội, du khách được hòa mình vào không khí truyền thống của đồng bào dân tộc Mông ở Suối Giàng như nghi thức rước lễ vật tạ ơn cây chè Tổ, quy trình hái chè, chế biến và thưởng thức chè Shan tuyết cùng các hoạt động văn hóa, văn nghệ đặc sắc.

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 2Bàn thờ chính trong lễ cúng cây chè Tổ được bà con chuẩn bị chu đáo từ sáng sớm. Ảnh: Hoàng Tâm

Lễ tôn vinh cây chè Tổ được tổ chức vào tháng 10 hằng năm hoặc dịp đầu xuân mới để cảm tạ trời đất, cảm tạ cây chè Shan theo nghi lễ của đồng bào người Mông ở Suối Giàng.

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 3

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 4Rước lễ cúng cây chè Tổ. Ảnh: Hoàng Tâm

Ngay từ sáng sớm, tại gốc cây chè cổ thụ ở bản Mới, xã Suối Giàng, bà con đã bày lễ vật cúng rượu, hương, cơm nếp, giấy vàng, giấy đỏ và một con gà trống để làm lễ. Chủ lễ là già làng thay mặt bà con cúng tế cây chè Tổ. Bởi cây chè là nguồn sống, gắn bó với đồng bào dân tộc Mông nơi đây để cảm tạ trời đất đã ban phước lành cho dân bản.

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 5Bà con đồng bào dân tộc Mông với các văn hoá truyền thống trong đoàn rước lễ cúng cây chè Tổ. Ảnh: Hoàng Tâm

Trước khi làm lễ, chủ lễ phải tắm nước lá thơm, mặc quần áo truyền thống.

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 6

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 7Nghi thức thắp hương ở gốc chè và bàn thờ để được chứng giám lòng thành của bà con đối với cây chè Tổ. Ảnh: Hoàng Tâm

Vào lễ cúng, chủ lễ thắp hương, khấn vái trời đất, tổ tiên, thần linh và cây chè tổ rồi cầm con gà trống đen, hướng về phía mặt trời, đọc lời khấn. Khấn xong, chủ lễ cắt tiết con gà, lấy tiết bôi lên tờ giấy bản dán ở chính bàn thờ và dán lên đó một túm lông cổ gà. Con gà sau đó được mổ, luộc chín, bày lên bàn thờ, lúc này lễ cúng chính thức được bắt đầu.

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 8

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 9Chủ lễ thực hiện lễ cúng cây chè Tổ. Ảnh: Hoàng Tâm

Chủ lễ đứng trước bàn thờ đọc lời cúng, người các bản xếp hàng phía sau. Khi chủ lễ gọi tên trời đất, tổ tiên, thần linh và cây chè tổ thì những người phía sau cùng quỳ xuống lạy tạ. Ngưng lời khấn cúng, chủ lễ rót rượu ra chén, đổ xuống gốc chè sao chư thấm đượm, sau đó rượu được rót mời mọi người uống “lộc trời”.

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 10

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 11Nghi thức hiến tế trong lễ cúng cây chè Tổ. Ảnh: Hoàng Tâm

Kết thúc lễ cúng, chủ lễ cho hóa vàng những tua giấy treo ở bốn góc bàn thờ.

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 12Hằng năm, bà con ở Suối Giàng đều làm lễ cúng tôn vinh cây chè Tổ. Ảnh: Hoàng Tâm

Sau lễ cúng cây chè Tổ là các hoạt động văn hóa của bà con với các trò chơi dân gian độc đáo như: Múa khèn, ném pao, đánh quay, đẩy gậy, thi giã bánh giày… Du khách được xem trình diễn hái chè, sao chè bằng phương pháp truyền thống và thưởng thức chè Shan tuyết cùng các hoạt động trưng bày, giới thiệu sản phẩm chè Shan tuyết.

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 13Cô gái dân tộc Mông duyên dáng trong cuộc thi hái chè. Ảnh: Hoàng Tâm

Lễ hội tôn vinh cây chè Tổ được tổ chức hằng năm không chỉ tôn vinh vùng chè Shan tuyết Suối Giàng, giống chè đặc sản của địa phương mà còn giới thiệu, quảng bá nâng tầm thương hiệu chè Suối Giàng trên thị trường. Lễ hội cũng là dịp giới thiệu những nét văn hóa đặc sắc dân tộc Mông gắn với phát triển kinh tế, xã hội, tạo môi trường hấp dẫn thu hút đầu tư vào du lịch. Qua đó giáo dục giới trẻ nhớ về cội nguồn, nâng cao ý thức trong việc giữ gìn, bảo tồn, phát huy truyền thống văn hóa tốt đẹp của đồng bào dân tộc, bảo vệ và phát triển giống chè quý Suối Giàng.

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 14Tiết mục văn nghệ trong lễ hội. Ảnh: Hoàng Tâm

Ông Lường Văn Tâm, Chủ tịch UBND xã Suối Giàng cho biết: Nguồn lợi của cây chè Shan tuyết đã góp phần cho sự phát triển của địa phương. Cấp ủy đảng, chính quyền và bà con cần phải tôn vinh cây chè vì là nguồn chính nâng cao thu nhập, góp phần xoá đói, giảm nghèo và làm giàu cho bà con.

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 15
Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 16Bà con tham gia thi giã bánh dầy và múa khèn, múa ô tại lễ hội. Ảnh: Hoàng Tâm
Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 17

Le hoi Ton vinh cay che To Suoi Giang hinh anh 18Cây chè Suối Giàng cổ thụ được công nhận cây Di sản Việt Nam với tuổi đời hàng trăm năm. Ảnh: Hoàng Tâm

Tại nơi tổ chức lễ hội hiện có 400 cây chè Shan tuyết cổ thụ đã được Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam công nhận là cây Di sản Việt Nam.

Hoàng Tâm

Tin liên quan

Yên Bái nâng tầm giá trị chè Shan tuyết

Có diện tích chè Shan tuyết lớn hàng đầu của cả nước, Yên Bái được các nhà khoa học đánh giá là một trong những vùng đất thủy tổ của cây chè, mang nhiều nguồn gen quý hiếm, với hương vị chè đặc trưng không nơi nào có được. Bảo tồn và phát triển bền vững cây chè Shan tuyết có ý nghĩa cấp thiết, góp phần quan trọng phát triển kinh tế - xã hội cho đồng bào vùng cao.



Đề xuất