Thứ 6, 26/04/2019, 11:36 GMT+7
Bảo tồn nhạc cụ truyền thống của người Xê đăng và H'rê ở Kon Tum
06:00, 07/04/2019
Cùng với cồng chiêng, người Sê đăng và H’rê ở tỉnh Kon Tum còn sở hữu nhiều nhạc cụ dân tộc độc đáo được làm bằng những nguyên vật liệu sẵn từ núi rừng.
Cùng với cồng chiêng, người Xê đăng H’rê ở tỉnh Kon Tum còn sở hữu nhiều nhạc cụ dân tộc độc đáo được làm bằng những nguyên vật liệu sẵn có từ núi rừng.

Trong một không gian nhỏ ở Nhà rông làng Kon Pring, xã Đăk Long, lão nghệ nhân A Lễ, đến từ làng Kon Chênh, xã Măng Cành say xưa chế tác Tà vẩu, một loại nhạc cụ mà theo ông là rất độc đáo của dân tộc Sê đăng nhánh Mơ nâm. Tà vẩu độc đáo ở chỗ, toàn bộ nhạc cụ này chỉ dài khoảng 7cm được chế tác từ một ống nứa duy nhất cộng với chút sáp ong nhưng âm thanh thì réo rắt quyến rũ. Trong những lễ hội quan trọng của làng, như Ăn trâu mừng Nhà rông mới, mừng lúa mới… phải có âm thanh của Tà vẩu phụ họa thì cồng chiêng mới sang trọng và linh thiêng. Nghệ nhân A Lễ cho biết, làng của ông có 80 hộ với trên 300 khẩu nhưng số người còn làm và thổi được Tà vẩu đếm không đủ ngón của một bàn tay.

Nghệ nhân A Lễ chế tác Tà vẩu

Bởi vậy mong muốn nhất của già là truyền lại được cách làm và cách thổi Tà vẩu cho những người trẻ:“Bản thân tôi muốn duy trì, gìn giữ lại, truyền đạt lại cho những thế hệ con cháu sau này. Muốn là con cháu giữ lại bản sắc về văn hóa, nhạc cụ của dân tộc Mơ nâm để sau này giữ gìn được lâu dài”.

Tà vẩu một nhạc cụ độc đáo của người Xê đăng.

Thông qua liên hoan, những nhạc cụ mà nghệ nhân  thường làm, thường chơi những lúc nông nhàn hoặc trong các lễ hội, như: Tinh ning, Brâng, Tà vẩu, Klông pút… đã vượt ra ngoài không gian làng mang đến sự tự hào cho chủ nhân.

Nói về cây đàn Tinh ning, được ví như cây đàn tình yêu của người Sê đăng, nghệ nhân A Vừng, làng Rô Xia 2, xã Đăk Tăng, huyện Kon Plông, cho biết:“Thanh niên họ lấy cái đàn Tinh ning người ta đánh. Những người hay, giỏi, đánh là con gái thích nghe. Họ yêu nhau là họ thể hiện trong cái đàn. Có người yêu nhau luôn, lấy nhau luôn đẻ con sinh cái”.

Nghệ nhân A Vững (trái) chế tác đàn Tinh ning.

Trong một cuộc khảo sát mới đây tại 89 làng người Xê đăng và H’rê của Phòng Văn hóa Thông tin huyện Kon Plông, có nhiều làng đã vắng bóng nghệ nhân chế tác nhạc cụ truyền thống. Sự mai một càng đáng lo ngại khi lớp trẻ đang bị cuốn hút bởi âm nhạc hiện đại.
Theo vov.vn
 
Ý kiến bạn đọc
Bình luận: