Thứ 7, 18/11/2017, 11:15 GMT+7
Chuh Pơ nú – Nghi lễ tự nguyện của người Jrai, Gia Lai
06:00, 26/08/2017
Đời người Jrai có rất nhiều nghi lễ vòng đời, mỗi lễ có một ý nghĩa tinh thần khác nhau nhưng nếu như những nghi lễ vòng đời là bắt buộc phải có từ khi con người sinh ra và chết đi thì Lễ Chuh Pơ nú là tự nguyện.
Lễ Chuh Pơ nú được tổ chức để thể hiện tình yêu thương gia đình, báo hiếu cha, mẹ, anh chị em bên vợ/bên chồng, trả lễ thách cưới phía bố mẹ (chồng, vợ), tạo thêm sự đoàn kết, quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau trong mọi hoàn cảnh. Theo những người lớn tuổi trong làng thì lễ Chuh Pơ nú còn có ý nghĩa là lễ cưới, nhưng nếu trước đó không có điều kiện cưới hỏi thì nay các gia đình có thể làm lễ Chuh Pơ nú bất cứ lúc nào cũng được.
Lễ Chuh Pơ nú của người Jrai còn có ý nghĩa là lễ cưới.

Theo phong tục người Jrai, khi cưới chồng người vợ hoặc gia đình vợ phải đáp ứng một số lễ vật tặng bên nhà chồng theo yêu cầu. Lễ cúng cho mẹ gồm: 1 con bò, 1 ghè rượu, 1 bộ váy áo truyền thống, 1 khăn trùm đầu, 1 nồi đất nấu nước uống, 1 hũ bằng đồng để trả sữa người mẹ đã bao năm nuôi dưỡng chồng của mình bằng dòng sữa mẹ… Lễ cúng cho mẹ có thể thiếu vật gì cũng được nhưng không thể thiếu cái  hũ bằng đồng này. Còn lễ cúng cho cha gồm: 1 con bò, 1 ghè rượu, 1 cái áo, 1 cái khố, 1 khăn choàng truyền thống, 1 khăn trùm đầu, 1 nồi đất nấu nước uống. Anh chị em bên chồng thì đơn giản hơn, nếu là nữ thì 1 bộ váy áo truyền thống, nếu là nam thì áo, khố; nhà gái có điều kiện thì có thể tặng thêm trang sức bằng bạc, đồng cho mẹ và chị em gái. Có những gia đình chồng yêu cầu cao quá khả năng của bên gái nên lễ cưới không được tổ chức và điều buồn nhất là trai gái yêu nhau phải chia tay vì không đủ lễ vật theo yêu cầu.

Để thực hiện nghi lễ, trước khi thày cúng đến, đồ lễ đã được gia chủ chuẩn bị sẵn sàng. Giữa nhà có đủ các ghè rượu được xếp thẳng tắp tính theo số lượng người anh chị em của gia chủ (bên chồng); cạnh ghè có số đĩa tương ứng đựng đầy đủ các thức ăn theo nghi thức. Sau đó gia chủ mời  anh chị em của mình ngồi xếp hàng bên ghè rượu, ai nấy đều rất vui mừng. Niềm vui càng được nhân lên khi bà con, già làng, trưởng thôn và những người thân tín chứng kiến lễ Chuh Pơ nú, đặc biệt là mừng cho gia đình vợ chồng người tổ chức lễ có sức khỏe, hạnh phúc, lúa đầy kho…

Tiếp đến, mọi người đều ngồi nghiêm túc nghe thày cúng làm lễ. Thày khấn rằng: “Mong cho vợ chồng sống mãi mãi bên nhau; sinh con cái thật nhiều, có tài sản và sức khỏe tốt; làm ruộng có lúa, có bắp; chăn nuôi heo dưới sàn, gà trên chuồng, tài sản đầy trong nhà”. Dứt lời khấn của thày cúng, vợ chồng gia chủ và các con đổ nước vào rượu ghè mời từng người (anh chị chồng) tỏ lòng hiếu thuận biết ơn, sau đó tặng quà: nữ thì mỗi người 1 bộ áo váy; nam thì 1 bộ áo khố. Tặng quà xong, con cháu mời rượu cho các bác, cô chú bên bố với những lời chúc tụng chân thành nhất.

Lễ Chuh Pơ nú là một nét đẹp văn hóa của người Jrai thể hiện rõ nét tính nhân văn, ở đó con người sống có tình, có nghĩa, luôn trân trọng, quý mến, yêu thương đoàn kết trong gia đình bên vợ (chồng); khi có vợ (chồng) không phân biệt đối xử bên nhẹ, bên nặng… Và đã là người một nhà phải yêu thương giúp đỡ lẫn nhau gắn chặt mối đoàn kết bên ngoại, bên nội… Kết cấu cộng đồng rất cao như thế đã giúp mỗi người luôn nâng cao ý thức, trách nhiệm của bản thân với gia đình và xã hội.
Theo dantocviet.cinet.gov.vn
 
Ý kiến bạn đọc
Bình luận: